Vải lanh (linen)

Chỉ số đo được

Trong khí hậu nóng ẩm

Hút ẩm: độ hồi ẩm thương mại của lanh trong bảng ASTM D1909 là 12%, nhưng đo ở 65% RH, 20 °C chỉ khoảng 7% [2]. Khoảng cách lớn này cho thấy giá trị thương mại [1] không nên dùng như số đo thực tế. Phép đo của một hãng thiết bị cho lanh và cotton cùng tăng 8,1% khối lượng ở 80% RH, 25 °C [3]. Thoát hơi và cách nhiệt: nghiên cứu do hiệp hội ngành lanh châu Âu đặt hàng (phòng thí nghiệm CETELOR) so lanh với polyester, viscose và cotton 100%: lanh có chỉ số tiện nghi (tỉ số Rct/Ret) cao nhất là 0,388, xếp thứ hai về cách nhiệt, và cùng viscose đạt quản lý ẩm cấp 5 [7]. Tài liệu không công bố Ret của từng loại sợi [7]. Trong một nghiên cứu vải trải giường, vải có sợi ngang 100% lanh không khác các vải khác về nhiệt; pha lanh với xơ cellulose nhân tạo làm tăng độ thoáng khí [4]. Giấc ngủ: một nghiên cứu ở 29 °C, độ ẩm cao ghi nhận ga lanh cho ít thời gian thức và ít giai đoạn ngủ nông hơn ga cotton [6]. Tổng quan hệ thống 2024 ghi nhận ga lanh có lợi cho chất lượng giấc ngủ của người trẻ trong điều kiện ấm [5].

Thử tại nhà

1) Soi đèn: linen dệt sợi thô, lỗ dệt thường thấy rõ hơn percale cotton. Lỗ càng rõ thì không khí càng dễ đi qua, nhưng đây chỉ là ước lượng bằng mắt. 2) Cân khô–ẩm: như với cotton; nguồn đo cho thấy lanh và cotton hút hơi nước gần bằng nhau ở 80% RH [3], nên đừng ngạc nhiên nếu chênh lệch giữa hai tấm ga rất nhỏ. 3) Nhỏ giọt nước: linen mới thường cứng và thấm chậm hơn; nên thử sau vài lần giặt. 4) Vò thử: vò chặt một góc vải trong tay 30 giây rồi thả, quan sát nếp nhăn. Đây là cách so sánh nhanh độ nhăn giữa các tấm vải, không có thang đo.

Giới hạn

Bằng chứng về giấc ngủ dựa trên một nghiên cứu ở điều kiện 29 °C và độ ẩm cao; chúng tôi chỉ đọc qua bài phổ biến của nhóm tác giả tổng quan [6] và phần tóm tắt của tổng quan [5], chưa đọc bài gốc, nên chưa biết cỡ mẫu và nguồn tài trợ. Số liệu Rct/Ret cho linen [7] do hiệp hội ngành lanh công bố, không phải bài bình duyệt, và không cho số của từng sợi. Độ hồi ẩm 12% hay được trích để nói 'lanh hút ẩm gấp đôi cotton' là giá trị thương mại quy ước [1]; số đo ở 65% RH (khoảng 7%) và ở 80% RH (8,1%) không cho thấy lanh hút hơi nước nhiều hơn cotton [2][3]. Chúng tôi chưa tìm được số đo công bố mở về độ nhăn hoặc độ co của vải ga linen so với cotton.