giacngungon.vnĐo trước khi nói.

Vật liệu

Vải lyocell (Tencel)

Lyocell — xơ cellulose tái sinh kéo sợi từ dung môi NMMO

Cấu tạo

Lyocell là xơ cellulose tái sinh. Bột gỗ được hòa tan trực tiếp trong dung dịch nước chứa N-methylmorpholine N-oxide (NMMO) rồi kéo sợi; quá trình hòa tan là vật lý, không qua phản ứng hóa học tạo dẫn xuất [1]. Hơn 99% dung dịch NMMO có thể thu hồi; trong khi đó quy trình viscose chỉ thu hồi được 70–75% CS2, một chất dễ bay hơi và độc [1]. Tencel là tên thương mại của xơ lyocell do Lenzing sản xuất [2]. Bề mặt xơ có thể bị xơ hóa (fibrillation), nhà sản xuất giảm hiện tượng này bằng cách chỉnh thông số kéo sợi [1]. Ga gối lyocell thường dệt kiểu sateen hoặc twill; nhiều sản phẩm pha với cotton.

Chỉ số đo được

Chỉ sốKhoảngGhi chúNguồn
Độ hồi ẩm của xơ (moisture regain) 10,5 % Độ ẩm của xơ LENZING Lyocell LF (0,9 và 1,3 dtex) trong bảng tính chất xơ của nhà sản xuất; không nêu phương pháp, nhiệt độ hay độ ẩm môi trường.[2]

Trong khí hậu nóng ẩm

Hút ẩm: tài liệu kỹ thuật của Lenzing ghi độ ẩm của xơ lyocell là 10,5%, nhưng không nêu phương pháp và điều kiện đo [2]. Lenzing cũng nói xơ lyocell hút hơi nước nhiều hơn cotton, kèm bề mặt xơ trơn, nhưng không cho số so sánh [2]. Bài tổng quan về quy trình lyocell nhận định khả năng hút của lyocell tốt hơn viscose, nhưng không có số đo độ hồi ẩm [1]. Cảm giác mát và nhiệt trở: biểu đồ trong tài liệu Lenzing (đo theo ISO 11092:2014) cho nhiệt trở giảm từ khoảng 0,032 xuống 0,022 m²·K/W khi vải chuyển từ 100% cotton sang 100% lyocell; hãng diễn giải giá trị thấp hơn là cảm giác mát hơn [2]. Tài liệu không ghi loại vải, khối lượng hay kiểu dệt, và đây là vải đồ lót, không phải vải ga. Nghiên cứu độc lập: trong các vải dệt thoi 3/1 cùng chi số và mật độ, vải Tencel quản lý ẩm lỏng tốt nhất, còn cotton có độ thoáng khí và nhiệt trở cao hơn các vải cellulose khác [4]. Trong một nghiên cứu vải trải giường (sợi dọc cotton, sợi ngang thay đổi), vải có sợi ngang 80% lyocell / 20% lanh cho truyền nhiệt và hơi nước cao nhất, tương đương 100% cotton [3]. Vải pha Tencel/viscose cho chỉ số quản lý ẩm cao nhất trong một bộ mẫu vải pha viscose [5]. Chúng tôi chưa tìm được số đo Ret hay độ thoáng khí (mm/s) công bố mở cho vải ga 100% lyocell.

Thử tại nhà

1) Nhỏ giọt nước: so sánh thời gian giọt nước mất bóng trên ga lyocell và ga cotton cùng độ dày, sau 2–3 lần giặt để loại hồ và chất làm mềm. Phép này phản ánh tốc độ thấm nước lỏng, không phải thoát hơi. 2) Cân khô–ẩm: như với cotton, cân áo gối khi khô và sau một đêm trong phòng ẩm. Chênh lệch giữa lyocell và cotton có thể chỉ vài gam, gần giới hạn của cân bếp. 3) Chạm tay: áp mu bàn tay lên vải để ở nhiệt độ phòng và so cảm giác mát. Cảm giác này phụ thuộc độ trơn, độ dày và độ ẩm của vải, nên chỉ so được giữa các tấm vải gần giống nhau về kết cấu.

Giới hạn

Quảng cáo 'Tencel mát hơn cotton 2–3 độ' hay 'tự điều hòa nhiệt': chúng tôi chưa tìm được số đo nhiệt độ da hoặc nhiệt độ vi khí hậu trên giường cho ga lyocell trong bài bình duyệt. Dữ liệu nhiệt trở trong tài liệu Lenzing là của nhà sản xuất, đo trên vải không rõ kết cấu [2]. Các con số này nhỏ (dưới 0,035 m²·K/W), nên tấm ga chỉ đóng góp một phần rất nhỏ vào cách nhiệt tổng của bộ đồ giường. Nhiều kết quả so sánh [3][4] chúng tôi chỉ đọc được phần tóm tắt, không thấy bảng số. Quảng cáo về môi trường ('quy trình khép kín') có cơ sở về tỉ lệ thu hồi dung môi [1], nhưng không nói gì về cảm giác nóng hay mát khi nằm.

Nguồn

  1. Zhang S., Chen C., Duan C. và cs. Regenerated Cellulose by the Lyocell Process, a Brief Review of the Process and Properties. BioResources 13(2) (2018). đọc toàn văn · tra cứu 2026-10-30
  2. Lenzing AG. TENCEL Intimate — LENZING Lyocell LF leaflet v1 (23/3/2021). Tài liệu kỹ thuật của nhà sản xuất xơ. đọc toàn văn · tra cứu 2026-10-30
  3. Bilen U. The Effect of Linen and Linen Blends on the Comfort Properties of Bedding Fabrics. Journal of Natural Fibers 18(3):430–441 (2021). đọc tóm tắt · tra cứu 2026-10-30
  4. Nazir M.U., Shaker K., Nawab Y. và cs. Thermo-physiological Comfort of Woven Fabrics Made from Different Cellulosic Yarns. Journal of Natural Fibers 19(11):4050–4062 (2022). đọc tóm tắt · tra cứu 2026-10-30
  5. Basit A., Latif W., Baig S.A. và cs. The Mechanical and Comfort Properties of Viscose with Cotton and Regenerated Fibers Blended Woven Fabrics. Materials Science (Medžiagotyra) 24(2) (2018). đọc toàn văn · tra cứu 2026-10-30