giacngungon.vnĐo trước khi nói.

Công nghệ

Rèm cản sáng (blackout)

Blackout curtain

Vải cản sáng chặn ánh sáng bằng lớp phủ (thường nhiều lớp, có lớp màu tối ở giữa) hoặc dệt dày. Ánh sáng lọt qua theo hai đường: xuyên qua vải (qua lỗ hở giữa các sợi) và qua khe hở quanh mép rèm. Một nghiên cứu dùng phân tích ảnh hiển vi cho thấy các lỗ hở trong vải quyết định khả năng cản sáng, và phép đo điểm bằng quang phổ kế có thể đánh giá không chính xác khả năng này [1]. Mục tiêu đo được: khuyến nghị đồng thuận năm 2022 đặt mức melanopic EDI tối đa trong môi trường ngủ là 1 lux, đo tại mắt [4].

Thông số nên nhìn

1) Tỉ lệ cản sáng (%): theo phân cấp dựa trên JIS L 1055 phương pháp A, vải được chiếu bằng đèn 100 000 lux và đo độ rọi sau vải; cấp 1 là ≥ 99,99%, cấp 2 là 99,80–99,99%, cấp 3 là 99,40–99,80% [3]. Tính nhẩm (suy luận biên tập): cản 99,99% dưới đèn 100 000 lux vẫn còn khoảng 10 lux sau vải; cản 99,40% còn khoảng 600 lux. Khác biệt giữa '99%' và '99,99%' là khoảng 100 lần.

2) Phương pháp quang phổ AATCC 203: đo độ truyền sáng qua mẫu vải ở chế độ truyền qua [2]. Một nghiên cứu đo trong dải 400–700 nm thấy độ truyền sáng của các mẫu vải cản sáng ở mức 0–1% [1].

3) Lắp đặt: các phép thử trên chỉ đo mẫu vải, không đo khe hở mép rèm, khe trên thanh treo và khe dưới chân rèm (suy luận biên tập từ mô tả phương pháp ở [2][3]). Kiểm tra thực tế bằng chỉ số độ rọi tại mắt: ban đêm, tắt đèn, đo ở vị trí gối.

Nhận ra trên nhãn

'100% cản sáng' cần kèm tên phép thử (JIS L 1055 hoặc AATCC 203) và cấp đạt được [2][3]. Rèm ghi 'room darkening' hay 'làm tối phòng' thường thấp hơn cấp cản sáng hoàn toàn; hỏi con số %. Con số % trên nhãn là độ rọi photopic sau vải trong phép thử, không phải melanopic EDI tại mắt [3][4]; hai đại lượng khác nhau, nên không suy trực tiếp từ % ra việc đạt ngưỡng 1 lux melanopic EDI. Phép thử là đo trên mẫu phẳng; các nghiên cứu cho thấy đo điểm có thể không phản ánh đúng chỗ vải có lỗ hở [1].

Hạn chế

Ở phòng có đèn đường, biển hiệu, khe hở quanh mép rèm có thể là một đường lọt sáng đáng kể mà vải đạt cấp cao cũng không bù được (nhận định biên tập; chúng tôi chưa tìm được nghiên cứu bình duyệt đo lượng sáng lọt qua mép rèm trong phòng ngủ thật). Rèm chặn cả ánh sáng buổi sáng; khuyến nghị đồng thuận cũng nêu mức melanopic EDI tối thiểu ban ngày 250 lux tại mắt, nên cần mở rèm sau khi thức [4]. Chúng tôi chưa tìm được thử nghiệm ngẫu nhiên về tác dụng của riêng rèm cản sáng lên giấc ngủ. Phân cấp JIS ở đây lấy từ tài liệu của một nhà sản xuất vải (nganh) [3]; chúng tôi chưa đọc được toàn văn JIS L 1055.

Chỉ số liên quan

Nguồn

  1. Snycerski, M., Szkudlarek, J. (2016). Subjective Interpretation and Objective Evaluation of Blackout Fabric's Barrier Properties. Fibres & Textiles in Eastern Europe, 24, 5(119), 44–49. đọc toàn văn · tra cứu 2026-10-30
  2. Intertek Hong Kong. Light Blocking Test (AATCC 203) – trang dịch vụ thử nghiệm. đọc toàn văn · tra cứu 2026-10-30
  3. Blog kỹ thuật của một nhà sản xuất vải cản sáng (2025). JIS L 1055 vs. AATCC TM203: Light Blocking Test Methods for Blackout Fabrics. đọc toàn văn · tra cứu 2026-10-30
  4. Brown TM và cộng sự (2022), PLOS Biology — khuyến nghị về ánh sáng trong nhà