Đèn ngủ, đèn buổi tối ánh sáng ấm và đèn đổi màu

Thông số nên nhìn

1) Mục tiêu đo tại mắt: khuyến nghị đồng thuận 2022 đặt mức tối đa 10 lx melanopic EDI, đo tại mắt theo mặt phẳng đứng, từ ít nhất 3 giờ trước giờ ngủ [1]. Trong môi trường ngủ: tối đa 1 lx [1]. Ban đêm nếu cần nhìn (đi vệ sinh, cho con bú): tối đa 10 lx [1].

2) Nhiệt độ màu (CCT, K): LED trắng ấm 2 700–3 000 K có melanopic DER đủ thấp (< 0,35) để đạt mức 10 lx melanopic EDI ở độ rọi khoảng 30 lx [1]. LED trắng 6 500 K có thể có DER = 0,83 [1]. Tính nhẩm (suy luận biên tập): 30 lx × 0,35 ≈ 10,5 lx melanopic EDI; cùng 30 lx với đèn 6 500 K là khoảng 25 lx.

3) Độ rọi tại mắt (lx): con số quyết định nhiều hơn màu. Đèn ấm nhưng sáng 100 lx tại mắt vẫn vượt ngưỡng buổi tối (suy luận biên tập từ [1]). Ưu tiên đèn chỉnh độ sáng được xuống rất thấp, đặt thấp, chiếu xuống sàn, không chiếu thẳng vào mắt.

4) melanopic DER: nếu nhà sản xuất có công bố (tính theo CIE S 026 [2]), đây là con số tốt hơn CCT để so sánh hai đèn cùng màu.

Nhận ra trên nhãn

CCT (ví dụ 2 700 K) có trên hầu hết bao bì; melanopic DER hiếm khi có. CCT không quyết định hết: LED trộn màu có thể cho DER cao hơn nhiều, kể cả khi vẫn giữ màu ấm, có nguồn tới 1,4 ở 4 000 K [1]. Đèn đổi màu (RGB, 'tunable') vì vậy cần thận trọng: chế độ 'ấm' không đảm bảo DER thấp. Quảng cáo 'đèn ngủ ngon', 'đèn tăng melatonin' không phải đại lượng đo được; đại lượng có định nghĩa là melanopic EDI theo CIE S 026 [2][3]. Lux trên bao bì thường là quang thông (lm) hoặc độ rọi ở khoảng cách quy định, không phải độ rọi tại mắt người nằm (nhận định biên tập).

Hạn chế

Khuyến nghị dựa trên melanopic EDI dành cho người lớn khoẻ mạnh có lịch sinh hoạt ban ngày bình thường; CIE gọi đây là cách hợp lý để đưa ra hướng dẫn ban đầu [3]. Phản ứng của từng người khác nhau theo cường độ, phổ, thời điểm, lịch sử tiếp xúc ánh sáng trước đó [3]. Ước melanopic EDI từ lux nhân DER chỉ là xấp xỉ [1]; sai số của máy đo lux trên điện thoại ở mức vài lux có thể lớn (nhận định biên tập). Đèn ngủ chỉ là một nguồn; màn hình điện thoại, đèn đường lọt qua rèm, đèn báo thiết bị cũng góp vào ánh sáng tại mắt. Chúng tôi chưa tìm được thử nghiệm ngẫu nhiên so sánh trực tiếp giấc ngủ khi dùng đèn ấm và đèn trắng lạnh ở cùng độ rọi tại mắt trong nhà ở.

Chỉ số liên quan

• Nhiệt độ màu tương quan
• Độ rọi photopic tại mắt
• Độ rọi ánh sáng ban ngày tương đương melanopic