Điều hoà inverter và chế độ ngủ

Thông số nên nhìn

1) CSPF (hệ số hiệu quả năng lượng theo mùa làm lạnh): phương pháp thử và tính theo ISO 16358-1 [3]; TCVN 7830:2021 dùng phép thử theo TCVN 6576:2020 và TCVN 10273-1:2013 [4]. CSPF so sánh được giữa máy inverter và máy thường vì tính cả vận hành ở tải thấp.

2) Nhãn năng lượng Việt Nam: TCVN 7830:2021 áp dụng cho máy không ống gió có năng suất lạnh danh định đến 12 000 W (41 000 BTU/h), xếp cấp từ 1 (thấp nhất) đến 5 (cao nhất) [4][5]. Chúng tôi chưa đọc được toàn văn bảng ngưỡng CSPF của từng cấp.

3) Thông số hút ẩm: một số catalogue kỹ thuật ghi công suất lạnh hiện và ẩn, hoặc lượng nước hút (L/h); đây là căn cứ để biết máy có hút ẩm tốt ở tải thấp hay không [1].

4) Chế độ ngủ: tài liệu sáng chế mô tả chế độ ngủ là một chế độ vận hành tự động tiêu biểu; một thiết kế chia ba giai đoạn: hạ nhanh xuống dưới nhiệt độ cài khi bắt đầu ngủ, nâng dần lên trên nhiệt độ cài trong giấc sâu, rồi nâng thêm trước khi thức; bước điều chỉnh 0,5 °C mỗi 30 phút hoặc 1 °C mỗi giờ, thời gian chạy chuẩn khoảng 8 giờ [7]. Mỗi hãng có biểu đồ riêng; cần đọc sách hướng dẫn để biết máy tăng bao nhiêu độ, sau bao lâu.

Nhận ra trên nhãn

Chữ 'inverter' không đồng nghĩa với 'tiết kiệm điện': con số so sánh là CSPF và số sao trên nhãn năng lượng theo TCVN 7830:2021 [4]. ISO 16358-1 ghi rõ quy trình của nó dùng cho ghi nhãn, so sánh và chứng nhận [3]. Quảng cáo 'chế độ ngủ thông minh' cần được hiểu là biểu đồ thay đổi nhiệt độ cài theo thời gian [7]; chưa có tiêu chuẩn nào chứng nhận tác dụng của chế độ này lên giấc ngủ (chúng tôi chưa tìm được). Về bằng chứng: một thí nghiệm trên 10 nam giới khoẻ mạnh (tuổi trung bình 23,5) so sánh nhiệt độ cố định 26 °C với nhiệt độ thay đổi theo giai đoạn ngủ (28 °C ở giai đoạn ngủ nông và REM, 29 °C ở giấc sâu, 30 °C trước khi thức) [6]. Mức hài lòng về giấc ngủ cao hơn khoảng 26% ở phòng điều khiển theo giai đoạn, nhưng chỉ có ý nghĩa ở mức tin cậy 90% (p = 0,055); số lần thức giấc ở phòng cố định nhiều hơn 91% [6]. Đây là bằng chứng sơ bộ: mẫu nhỏ, chỉ mùa hè, đánh giá chủ quan [6].

Hạn chế

Hút ẩm kém ở tải thấp: khi máy chạy chậm, dàn lạnh ấm và khả năng tách hơi nước giảm [1]. Với khí hậu nóng ẩm, phòng có thể lạnh mà vẫn ẩm; chế độ 'Dry' hoặc giảm tốc độ quạt có thể giúp [1][2]. Nghiên cứu về nhiệt độ theo giai đoạn ngủ mới dựa trên 10 người, toàn nam, tại Hàn Quốc, mùa hè [6]; chưa khái quát được cho người Việt, người lớn tuổi hay trẻ em. Chế độ ngủ tăng nhiệt độ cài nhưng phụ thuộc người dùng chọn nhiệt độ ban đầu; nếu đặt quá thấp lúc đầu, phòng vẫn có thể lạnh gần sáng. Chúng tôi chưa tìm được toàn văn bảng ngưỡng CSPF theo cấp sao của TCVN 7830:2021.

Chỉ số liên quan

• Nhiệt độ không khí phòng ngủ
• Điểm sương
• Độ ẩm tương đối