Quạt điện (động cơ AC và động cơ DC không chổi than)

Thông số nên nhìn

1) Hiệu suất năng lượng EER (m³/(min·W)): theo TCVN 7827:2015, EER là lưu lượng gió chia cho công suất tiêu thụ đo được [2]. Lưu lượng đo ở nấc tốc độ lớn nhất, với phong tốc kế đặt cách mặt cánh ba lần đường kính cánh [2]. TCVN 7826:2015 quy định mức hiệu suất tối thiểu và cấp sao cho quạt bàn, quạt đứng, quạt treo tường và quạt trần [3]. Chúng tôi chưa đọc được bảng giá trị ngưỡng.

2) Lưu lượng gió (m³/min) và tốc độ gió tại người nằm (m/s): con số trên nhãn là ở nấc mạnh nhất [2]. Ban đêm thường dùng nấc thấp, nên lưu lượng thực thấp hơn (suy luận biên tập). Mục tiêu tham khảo khi ngủ: gió ổn định, dưới 0,9 m/s tại người [1].

3) Độ ồn (dB(A)): tổng quan ghi thiết bị cá nhân có thể làm gián đoạn giấc ngủ, nhất là khi mức ồn đỉnh vượt 45 dB(A) [1]. Nên hỏi độ ồn ở nấc thấp nhất, và so với chỉ số mức ồn trong phòng ban đêm. Phép thử hiệu suất TCVN 7827 không đo độ ồn trong phần chúng tôi đọc được [2].

4) Số nấc và chế độ gió: quạt có nhiều nấc nhỏ ở dải thấp dễ đạt gió nhẹ, đều. Chế độ 'gió tự nhiên' đổi tốc độ liên tục; tổng quan lưu ý gió thất thường có thể gây gián đoạn [1].

Nhận ra trên nhãn

Nhãn năng lượng quạt ở Việt Nam dựa trên TCVN 7826:2015 (mức tối thiểu, cấp sao) và phương pháp đo TCVN 7827:2015 [2][3]. Con số EER và lưu lượng trên nhãn đo ở nấc mạnh nhất [2], không phải nấc dùng khi ngủ. Chữ 'DC', 'BLDC', 'inverter' trên quạt chỉ loại động cơ; tổng quan ghi động cơ DC không chổi than tiết kiệm điện và ít ồn hơn [1], nhưng nên so EER và dB(A) thực của từng máy thay vì chỉ dựa vào chữ 'DC' (nhận định biên tập). Quảng cáo 'làm mát như điều hoà' không có cơ sở: quạt không hạ nhiệt độ không khí; hiệu ứng làm mát của gió trong ASHRAE 55 là quy đổi tương đương, không phải nhiệt độ phòng giảm [4].

Hạn chế

Nóng cực độ: một nghiên cứu mô hình sinh lý–vật lý đề xuất dùng quạt có lợi dưới khoảng 39 °C với người trẻ khoẻ, 38 °C với người từ 65 tuổi khoẻ, 37 °C với người cao tuổi dùng thuốc kháng cholinergic, cao hơn mốc 35 °C của khuyến nghị WHO [5]. Đây là mô hình cho người thức nghỉ ngơi, không phải thử nghiệm khi ngủ [5]. Phòng ngủ ở Việt Nam ban đêm hiếm khi vượt các ngưỡng này, nhưng người cao tuổi, người dùng thuốc ảnh hưởng tiết mồ hôi nên hỏi ý kiến nhân viên y tế (nhận định biên tập). Quạt không giảm độ ẩm tương đối và không hạ nhiệt độ không khí. Bằng chứng về giấc ngủ: tổng quan chỉ có 25 nghiên cứu đủ tiêu chí, phần lớn người tham gia 17–40 tuổi; thiếu dữ liệu ở trẻ em và người cao tuổi [1]. Gió thổi thẳng, mạnh, thất thường có thể làm gián đoạn giấc ngủ [1]; nên để gió nhẹ, đều, hướng vào thân thay vì mặt (nhận định biên tập). Chúng tôi chưa đọc được bảng ngưỡng EER và cấp sao trong TCVN 7826:2015.

Chỉ số liên quan

• Mức ồn tương đương trong phòng ngủ ban đêm
• Nhiệt độ không khí phòng ngủ
• Độ ẩm tương đối