giacngungon.vnĐo trước khi nói.

Công nghệ

Máy lọc không khí dùng lọc HEPA

Portable HEPA air cleaner

Quạt hút không khí trong phòng qua một tấm lọc sợi xếp nếp; hạt bụi bị giữ lại khi va vào sợi lọc. Tấm lọc chỉ giữ hạt, không giữ khí: EPA ghi rằng phần lớn tấm lọc được thiết kế để lọc hoặc hạt, hoặc khí, và hệ xếp hạng CADR chỉ dành cho hạt [1]. Muốn giảm khí như formaldehyde thì cần lớp than hoạt tính hay vật liệu hấp phụ khác, và EPA lưu ý lớp này chỉ có tác dụng khi lượng vật liệu đủ lớn [1]. Hiệu quả của máy trong phòng phụ thuộc lưu lượng khí sạch mà máy đưa ra, gọi là CADR (clean air delivery rate), đo bằng cfm (ft³/phút) [3]. CADR được đo theo tiêu chuẩn ANSI/AHAM AC-1 với ba loại hạt: khói thuốc, bụi và phấn hoa [5]. Lọc không thay được việc kiểm soát nguồn ô nhiễm và thông gió [1].

Thông số nên nhìn

1) CADR khói thuốc: đây là con số đại diện cho hạt nhỏ, gần nhất với PM2.5. AHAM khuyên quy tắc 2/3: CADR khói (cfm) ít nhất bằng 2/3 diện tích phòng tính bằng ft² [5]. Quy đổi biên tập sang đơn vị SI (suy luận, không phải số của AHAM): khoảng 12 m³/h CADR cho mỗi m² sàn; phòng ngủ 15 m² cần CADR khói khoảng 180 m³/h. Diện tích phòng ghi trên nhãn AHAM nhắm tới mức giảm 80% nồng độ hạt ở trạng thái cân bằng, không phải 100% [3].

2) Tốc độ quạt: CADR trên bao bì thường là giá trị cao nhất, đạt ở mức gió lớn nhất, và cũng là lúc máy ồn nhất [3]. Ban đêm người dùng hay để chế độ ngủ, khi đó lưu lượng thực thấp hơn số in trên hộp. Nên tìm thông số độ ồn (dB(A)) và lưu lượng ở từng mức quạt; so với chỉ số mức ồn trong phòng ban đêm.

3) Cấp lọc: theo EN 1822-1, lọc H13 phải giữ ít nhất 99,95% hạt (hiệu suất tổng) và ít nhất 99,75% tại từng điểm quét; H14 là 99,995% và 99,975% [6]. Phép thử đo ở cỡ hạt khó lọc nhất (MPPS) [6]. EPA mô tả lọc HEPA dùng trong gia đình tương đương khoảng MERV 16 [3].

Nhận ra trên nhãn

Con số CADR đáng tin khi kèm tên phép thử ANSI/AHAM AC-1 [5]. Hệ CADR không nói gì về khí, mùi hay formaldehyde; quảng cáo 'khử mùi, khử khí độc' cần một phép thử riêng, và EPA ghi rằng hiện chưa có hệ xếp hạng phổ biến cho máy lọc khí [1]. Chữ 'H13' chỉ có nghĩa khi nêu rõ phân cấp theo EN 1822 [6]; nhãn ghi chung chung kiểu 'công nghệ HEPA' không cho biết cấp lọc. Phân cấp EN 1822 áp dụng cho tấm lọc; độ kín giữa tấm lọc và vỏ máy là chuyện khác (suy luận biên tập). Về ozone: bang California yêu cầu máy lọc không khí bán tại đó phải có nồng độ phát thải ozone dưới 0,050 ppm và bao bì ghi 'ARB Certified' [7]. CARB và AHAM đều có danh sách máy đã thử và phát rất ít hoặc không phát ozone [2]. Máy quảng cáo 'tạo ozone', 'diệt khuẩn bằng ozone' thuộc loại EPA cảnh báo: chủ ý tạo ra khí ozone, chưa cơ quan liên bang Mỹ nào chấp thuận dùng ở nơi có người [2].

Hạn chế

Ozone: máy lọc tĩnh điện, máy ion, đèn UV không có lớp phủ thích hợp và máy plasma đều có thể phát ozone [2]. Ozone hít vào có thể gây tổn thương phổi; lượng tương đối thấp cũng có thể gây đau ngực, ho, khó thở và rát họng [4]. Ở nồng độ không vượt chuẩn sức khoẻ, ozone nhìn chung không hiệu quả trong việc làm sạch không khí trong nhà [4]. Không khử được khí: lọc HEPA không giảm CO2 hay formaldehyde [1]. Phòng ngủ đóng kín vẫn cần thông gió. Không có máy nào loại hết chất ô nhiễm trong nhà [1]. Bằng chứng sức khoẻ: tổng quan kỹ thuật của EPA ghi phần lớn cải thiện sức khoẻ trong các nghiên cứu có độ lớn tương đối nhỏ [3]. Ồn: hiệu năng định mức đo ở lưu lượng lớn nhất, tức thường là mức ồn lớn nhất [3]; đặt máy chạy mạnh cạnh giường có thể làm tăng mức ồn nền ban đêm.

Chỉ số liên quan

Nguồn

  1. U.S. EPA. Guide to Air Cleaners in the Home (trang web, Indoor Air Quality). đọc toàn văn · tra cứu 2026-10-30
  2. U.S. EPA (2018). Guide to Air Cleaners in the Home, 2nd edition. EPA 402-F-08-004. đọc toàn văn · tra cứu 2026-10-30
  3. U.S. EPA (2018). Residential Air Cleaners: A Technical Summary, 3rd edition. EPA 402-F-09-002. đọc toàn văn · tra cứu 2026-10-30
  4. U.S. EPA. Ozone Generators that are Sold as Air Cleaners (trang web). đọc toàn văn · tra cứu 2026-10-30
  5. AHAM Verifide. How to Choose the Best Air Cleaner for Your Home (Association of Home Appliance Manufacturers). đọc toàn văn · tra cứu 2026-10-30
  6. MANN+HUMMEL. EN 1822 – filtration standards (trang kiến thức kỹ thuật của nhà sản xuất lọc, diễn giải EN 1822-1). qua nguồn thứ cấp · tra cứu 2026-10-30
  7. California Air Resources Board. California's Regulation to Limit Ozone Emissions from Indoor Air Cleaning Devices (fact sheet). đọc toàn văn · tra cứu 2026-10-30