Thiết bị theo dõi giấc ngủ (vòng đeo tay, nhẫn, ứng dụng, cảm biến dưới nệm)

Thông số nên nhìn

1) Độ nhạy (phát hiện ngủ): trong nghiên cứu so với PSG trên 34 người trẻ khoẻ mạnh, bảy thiết bị đều có độ nhạy theo từng đoạn 30 giây ≥ 0,93 [1]. Nghĩa là thiết bị nhận ra lúc ngủ khá tốt.

2) Độ đặc hiệu (phát hiện thức): chỉ 0,18–0,54 [1]. Đặc hiệu là tỉ lệ đoạn thức trên PSG mà thiết bị cũng ghi là thức [1]. Đặc hiệu thấp nghĩa là thiết bị hay tính nhầm lúc nằm thức thành ngủ, nên thời lượng ngủ và hiệu suất giấc ngủ dễ bị ghi cao hơn thực (suy luận biên tập từ [1]).

3) Giai đoạn ngủ (nông, sâu, REM): kết quả không nhất quán [1]. Một nghiên cứu khác trên 35 người khoẻ, một đêm, ghi hệ số kappa bốn giai đoạn 0,55–0,65; hai trong ba thiết bị đánh giá thấp ngủ sâu 15 và 43 phút [2]. Nghiên cứu này do một nhà sản xuất thiết bị tài trợ [2].

4) Đêm ngủ kém: thiết bị có xu hướng kém chính xác hơn vào các đêm ngủ chập chờn [1], đúng lúc người dùng quan tâm nhất.

Nhận ra trên nhãn

Tìm xem nhà sản xuất có dẫn nghiên cứu so với PSG đã đăng bình duyệt hay không, kèm độ nhạy, độ đặc hiệu, mẫu nghiên cứu là ai. Nghiên cứu do chính nhà sản xuất tài trợ cần đọc kỹ phần xung đột lợi ích [2]. 'Điểm giấc ngủ' (sleep score) là công thức riêng của từng hãng, không có định nghĩa chung. Học viện Y học Giấc ngủ Hoa Kỳ (AASM) cho rằng thiết bị tiêu dùng hiện không chẩn đoán được rối loạn giấc ngủ, và dữ liệu thẩm định còn ít [4]. Tính năng 'phát hiện ngưng thở' trên thiết bị tiêu dùng không thay được đánh giá y khoa (nhận định biên tập từ [4]).

Hạn chế

Các nghiên cứu thẩm định thường làm trên người trẻ, khoẻ, ít đêm [1][2]; kết quả có thể khác ở người lớn tuổi hoặc người ngủ kém. Thuật toán và phần mềm thay đổi theo bản cập nhật, nên kết quả thẩm định cũ có thể không còn đúng (nhận định biên tập). Orthosomnia: một báo cáo ca năm 2017 mô tả người bệnh theo đuổi 'giấc ngủ lý tưởng' một cách cầu toàn dựa trên số liệu thiết bị [3], và đi khám vì những rối loạn giấc ngủ họ tự chẩn đoán [3]. Các tác giả ghi thách thức cho nhân viên y tế là cân bằng giữa giải thích độ tin cậy của thiết bị và sự hứng thú của người bệnh [3]. Đây là báo cáo ca, không đo được tần suất. Cách dùng hợp lý: xem xu hướng giờ đi ngủ, giờ thức qua nhiều tuần, không bám từng con số một đêm (nhận định biên tập).

Chỉ số liên quan

• Hiệu suất giấc ngủ (sleep efficiency)
• Lệch giờ ngủ giữa ngày làm và ngày nghỉ (social jetlag)
• Thời lượng ngủ mỗi đêm
• Độ trễ vào giấc (sleep onset latency)