Ẩm, nấm mốc và carbon monoxide trong phòng ngủ

Chương này trả lời hai câu hỏi. Thứ nhất, ẩm, nấm mốc và mạt bụi trong nhà đi kèm gì với hô hấp và giấc ngủ, và bằng chứng mạnh tới đâu? Thứ hai, carbon monoxide (CO) vào phòng ngủ từ đâu, các hướng dẫn đặt ngưỡng nào, và báo động CO bảo vệ được tới đâu? Với ẩm và nấm mốc, liên quan với bệnh hô hấp đã đủ bằng chứng, quan hệ nhân quả thì chưa. Dữ liệu về giấc ngủ chủ yếu là bảng hỏi ở Bắc Âu. Với CO, các ca ngộ độc ở Việt Nam và Trung Quốc trong các nguồn của chương phần lớn có chung một kịch bản: đốt than sưởi hay chạy máy phát điện trong không gian kín. Theo tài liệu nhà sản xuất, báo động CO đạt chuẩn không được thiết kế để cảnh báo mức thấp kéo dài; mục tiêu chặn ngộ độc cấp là suy luận của chúng tôi SL.

Ẩm và nấm mốc: mức phổ biến và bằng chứng hô hấp#

Theo hướng dẫn năm 2009 của Tổ chức Y tế Thế giới (World Health Organization, WHO), tình trạng ẩm ảnh hưởng 10–50% môi trường trong nhà ở châu Âu, Bắc Mỹ, Úc, Ấn Độ và Nhật Bản (WHO, 2009). Hướng dẫn không có số cho Việt Nam hay Đông Nam Á. Chương 2 của cùng hướng dẫn dẫn thêm các ước tính: ít nhất 20% toà nhà có ít nhất một dấu hiệu ẩm, 18% ở năm nước Bắc Âu–Baltic, khoảng 50% nhà ở Mỹ (Douwes, 2009). Khoảng chênh rộng có thể một phần do định nghĩa "ẩm" khác nhau giữa các khảo sát SL: vết ẩm tự báo cáo, mốc nhìn thấy, hay mùi mốc.

Về sức khoẻ, chương 4 kết luận ẩm và nấm mốc trong nhà đi kèm mức tăng khoảng 30–50% của nhiều kết cục hô hấp và liên quan hen (Mendell và cs., 2009). Trong đó có mức tăng 50% hen hiện mắc. Con số này lấy từ phân tích gộp của Fisk và cộng sự, nhưng tóm tắt gốc của phân tích đó diễn giải là mức tăng khoảng 30–80% (Fisk và cs., 2007). Tỉ số chênh (odds ratio, OR) trung tâm dao động 1,32–2,10. Khoảng tin cậy 95% (KTC 95%) loại trừ 1 ở 26/28 trường hợp. Trang tổng hợp của Phòng thí nghiệm Quốc gia Lawrence Berkeley (Lawrence Berkeley National Laboratory, LBNL) lại ghi mức tăng 30–70% (LBNL). LBNL ghi OR phân tích gộp phần lớn ở mức 1,4–1,8, tương ứng tăng khoảng 40–80% triệu chứng hô hấp và hen.

Ba khoảng 30–50%, 30–80% và 30–70% không nhất thiết mâu thuẫn về dữ liệu. Lý do khả dĩ là WHO tóm theo nhóm kết cục chính, còn khoảng rộng hơn gồm cả kết cục có OR cao như hen từng mắc hay khò khè. Khi kết cục phổ biến, OR cũng không đồng nghĩa với nguy cơ tương đối. Theo suy luận của chúng tôi SL, một con số "tăng bao nhiêu phần trăm" chỉ có nghĩa khi đi kèm tên kết cục và loại chỉ số.

Với khởi phát hen, một phân tích gộp 16 nghiên cứu (11 thuần tập, 5 bệnh–chứng ca mới) cho các ước tính sau (Quansah và cs., 2012). Ẩm trong nhà đi kèm ước tính gộp nguy cơ khởi phát hen 1,33 (KTC 95% 1,12–1,56). Nấm mốc nhìn thấy cho 1,29 (1,04–1,60), mùi mốc cho 1,73 (1,19–2,50). Vết hư hại do nước cho 1,12 (0,98–1,27), không có ý nghĩa thống kê. Dị biệt giữa các nghiên cứu có ý nghĩa với nấm mốc nhìn thấy (p = 0,001) và mùi mốc (p = 0,038), không có với ẩm (p = 0,413).

Ở châu Á, một nghiên cứu cắt ngang trên 40.010 trẻ mẫu giáo tại 7 thành phố Trung Quốc (2010–2012) dùng bảng hỏi cha mẹ (Cai và cs., 2019). Vết mốc và vết ẩm nhìn thấy trong nhà đi kèm hen và viêm mũi dị ứng do bác sĩ chẩn đoán, OR hiệu chỉnh 1,18–1,35. Các chỉ báo ẩm đi kèm khò khè và viêm mũi với OR 1,16–2,64. Tác giả ước tính khoảng 90.000 ca hen (2,02%) ở trẻ 3–6 tuổi năm 2011 quy cho vết mốc, với giả định mối liên quan là nhân quả. Tóm tắt không có KTC 95%, và nghiên cứu không đo giấc ngủ.

Liên quan đủ, nhân quả chưa đủ#

WHO năm 2009 đánh giá có đủ bằng chứng dịch tễ về mối liên quan giữa ẩm hoặc nấm mốc trong nhà với nhiều kết cục (Mendell và cs., 2009). Danh sách gồm phát triển hen, đợt cấp hen, hen hiện mắc, nhiễm trùng hô hấp (trừ viêm tai giữa), triệu chứng hô hấp trên, ho, khò khè và khó thở. Cùng chương kết luận chưa đủ bằng chứng về quan hệ nhân quả với bất kỳ kết cục nào; riêng đợt cấp hen được đánh giá là "gần đủ". LBNL cũng ghi rằng tác nhân cụ thể liên quan ẩm đứng sau các mức tăng này vẫn chưa xác định. Vì vậy chương này viết "đi kèm", không viết "gây".

Một mô hình phân số quy thuộc ước tính 21% (khoảng 12–29%) ca hen hiện mắc ở Mỹ có thể quy cho ẩm và nấm mốc trong nhà (LBNL). WHO lưu ý ước tính kiểu này chỉ đúng nếu các mối liên quan là nhân quả (Mendell và cs., 2009).

Khuyến nghị của WHO năm 2009, thuật lại đúng văn bản, là cần tránh hoặc giảm thiểu ẩm kéo dài và vi sinh vật phát triển trên bề mặt và trong kết cấu (WHO, 2009). Hướng dẫn nói không thể đưa ra giá trị hướng dẫn hay ngưỡng định lượng dựa trên sức khoẻ cho mức vi sinh vật. Đây là khuyến nghị định tính, không phải ngưỡng số. Theo suy luận của chúng tôi SL, con số "bào tử nấm" của máy đo gia dụng vì vậy không có ngưỡng sức khoẻ chính thức để so.

Ẩm, nấm mốc và giấc ngủ#

Dữ liệu trực tiếp về ẩm và giấc ngủ trong các nguồn chúng tôi thu thập chủ yếu đến từ chương trình Sức khoẻ Hô hấp ở Bắc Âu (Respiratory Health in Northern Europe, RHINE). Khảo sát cắt ngang của chương trình gồm 16.190 người lớn ở Iceland, Na Uy, Thuỵ Điển, Đan Mạch và Estonia, tuổi trung bình 40, 53% nữ (Janson và cs., 2005). Cả ẩm nhà lẫn mất ngủ đều được tự báo cáo qua bảng hỏi.

Người sống trong nhà có dấu hiệu ẩm (2.873 người) có tỉ lệ mất ngủ 29,4%, so với 23,6% ở người còn lại. OR thô là 1,35 (KTC 95% 1,23–1,48). Ẩm sàn nhà có liên quan mạnh nhất, OR thô 1,96 (1,66–2,32). Theo tóm tắt, liên quan còn ý nghĩa sau hiệu chỉnh giới, tuổi, hút thuốc, loại nhà, chỉ số khối cơ thể (body mass index, BMI) và bệnh hô hấp. Tóm tắt không ghi số OR hiệu chỉnh, và danh sách biến hiệu chỉnh không có rõ thu nhập hay tiếng ồn.

Nghiên cứu thuần tập tiến cứu của cùng chương trình theo dõi 11.318 người lớn trong 10 năm (Wang và cs., 2020). Có bất kỳ dấu hiệu ẩm nào ở nhà lúc đầu đi kèm khởi phát khó vào giấc, OR 1,28 (KTC 95% 1,06–1,55). OR là 1,17 (1,02–1,34) với khó duy trì giấc và 1,18 (1,03–1,36) với triệu chứng mất ngủ. Ẩm, nấm mốc nhìn thấy hoặc mùi mốc ở nhà lúc đầu đi kèm OR 1,29–1,87 cho các triệu chứng mất ngủ và ngáy. Ẩm đồng thời ở cả nhà và nơi làm việc trong thời gian theo dõi đi kèm OR 1,29–1,74 cho khó vào giấc, khó duy trì giấc, thức dậy sớm, mất ngủ và buồn ngủ ban ngày quá mức.

Thiết kế thuần tập cho biết ẩm có trước triệu chứng, một điểm mạnh so với khảo sát cắt ngang. Mô hình hiệu chỉnh giới, tuổi, hút thuốc, BMI, học vấn, viêm mũi dị ứng, hen và viêm phế quản mạn, nhưng không hiệu chỉnh thu nhập hay tiếng ồn. Tác giả dùng động từ mang nghĩa nhân quả ("làm tăng"), dù đây là nghiên cứu quan sát với phơi nhiễm và kết cục đều tự báo cáo. Theo suy luận của chúng tôi SL, nhà ẩm có thể đi cùng nhà cũ, thu nhập thấp và môi trường ồn, còn người đang mất ngủ có thể để ý vết ẩm nhiều hơn. Thiết kế dựa trên bảng hỏi không tách được các đường giải thích này.

Hai nghiên cứu đo độ ẩm bằng cảm biến hoặc ước tính cho bức tranh khác. Ở 62 người lớn tại Hoa Kỳ theo dõi 2 tuần, giấc ngủ được ghi bằng actigraphy (ước tính ngủ và thức từ cử động cổ tay) và nhật ký (Basner và cs., 2023). Độ ẩm đo trong phòng ngủ không liên quan với hiệu quả giấc ngủ, chỉ với buồn ngủ và chất lượng ngủ tự đánh giá. Ở 8.611 bệnh nhân một trung tâm giấc ngủ Đài Bắc, độ ẩm ngắn hạn đi kèm thay đổi cấu trúc giai đoạn ngủ (Nguyen và cs., 2025). Tóm tắt không nêu hệ số, và quần thể là bệnh nhân, không đại diện dân số chung.

Bảng cho thấy một khoảng cách quen thuộc của tập này. Tín hiệu rõ nhất đến từ thiết kế mà cả phơi nhiễm lẫn giấc ngủ đều tự báo cáo. Trong nghiên cứu duy nhất của tập này đo độ ẩm phòng ngủ cùng giấc ngủ khách quan, không thấy liên quan với hiệu quả giấc ngủ. Chúng tôi chưa tìm được nghiên cứu nào đo nấm mốc hay mạt bụi trong phòng ngủ cùng với giấc ngủ đo khách quan.

Độ ẩm, ngưng tụ, mạt bụi và nồm#

Chương 3 của hướng dẫn WHO năm 2009 đưa ra các mốc cho độ ẩm tương đối (relative humidity, RH) (Seppänen và Kurnitski, 2009). Mạt bụi nhà cần RH trên khoảng 45–50%, và RH trên khoảng 50% làm tăng mạt bụi trong nhà. Với nấm mốc, bề mặt dễ mốc có thể không có nấm phát triển nếu RH duy trì dưới 75–80%. Độ ẩm tới hạn là 75–90% với vật liệu sạch và 75–80% với vật liệu bẩn.

Ngưỡng nấm mốc là RH tại bề mặt, không phải con số máy đo hiển thị giữa phòng. WHO minh hoạ: không khí 20 °C, RH 58% khi gặp bề mặt 11 °C sẽ đạt 100% RH, và nước ngưng tụ. Nơi nhiệt độ giảm cục bộ, RH tăng và thúc đẩy vi sinh vật phát triển. Theo suy luận của chúng tôi SL, tường hay kính được điều hoà làm lạnh có thể có RH bề mặt cao hơn hẳn số đo không khí phòng.

Nồm ở miền Bắc#

Hiện tượng nồm có cùng cơ chế: không khí nóng ẩm gặp bề mặt còn lạnh. Liên hệ này là suy luận của chúng tôi SL, không phải của WHO. Trong đợt nồm ở Hà Nội đầu tháng 3/2025, độ ẩm không khí lên tới 90–95%, theo bản tin dẫn cơ quan khí tượng (Báo Sài Gòn Giải Phóng, 2025). Nhiệt độ buổi sáng lên 21–22 °C sau giai đoạn 15–16 °C, và hơi ẩm ngưng tụ trên sàn, tường và đồ vật. Đây là số liệu thời tiết qua báo chí, không phải số đo trong phòng ngủ.

Số đo trong phòng ngủ vùng nóng ẩm hiếm trong các nguồn của tập này. Một nghiên cứu 3 căn hộ ở Singapore ghi phòng ngủ thông gió tự nhiên ở 29–30 °C và RH 70–75% (Wong và cs., 2002). Theo suy luận của chúng tôi SL, độ ẩm ở phần lớn Việt Nam thường xuyên trên mốc 45–50% của mạt bụi. Điều hoà có thể hạ ẩm SL, nhưng mức hạ trong phòng ngủ chưa được đo trong các nguồn này.

Mạt bụi: trung bình ngày và dao động trong ngày#

Dữ liệu can thiệp về mạt bụi đến từ một dự án do Cơ quan Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ (Environmental Protection Agency, EPA) tài trợ (Arlian và cs., 2001). Nghiên cứu làm ở vùng khí hậu ôn đới. Ở các nhà giữ độ ẩm trong nhà dưới 51%, số mạt sống giảm từ trung bình 401,2 con/g bụi lúc bắt đầu xuống 8,2 con/g (3/1999) và 6,7 con/g (10/1999). Dị nguyên chính của mạt (Der 1) giảm từ 17,5 xuống 4,0 µg/g. Ở nhà có độ ẩm trung bình trên 51%, mật độ mạt tăng song song với độ ẩm qua hai mùa hè. Nghiên cứu không có nhóm chứng ngẫu nhiên và không đo giấc ngủ.

Thí nghiệm của cùng nhóm trên loài mạt bụi nhà Dermatophagoides farinae cho một bức tranh khác (Arlian và cs., 1999). Đây là dữ liệu trên mạt, một động vật chân khớp, không phải trên người. Mạt vẫn hoàn tất vòng đời khi chỉ có 4–6 giờ mỗi ngày ở 75% RH, xen với 35% RH. Báo cáo kết luận độ ẩm hằng ngày cần giữ ở 35% trong ít nhất 16 giờ để kiểm soát mạt.

Theo suy luận của chúng tôi SL, hai kết quả không loại trừ nhau: mốc "dưới 51%" là trung bình, còn vài giờ ẩm mỗi ngày đã đủ cho vòng đời của mạt D. farinae trong phòng thí nghiệm. Theo suy luận của chúng tôi SL, hạ ẩm vài giờ ban đêm bằng điều hoà có thể không đủ hạ quần thể mạt nếu ban ngày phòng ẩm trở lại. Vi khí hậu trong nệm và chăn cũng có thể ẩm hơn không khí phòng; đây là giả thuyết chưa có nguồn trong tập này.

Carbon monoxide: nguồn, ngưỡng và ca ngộ độc khi ngủ#

CO là khí không màu, không mùi, sinh ra khi nhiên liệu cháy không hoàn toàn. Theo tài liệu WHO năm 2010, mức CO không do sự cố cao nhất được báo cáo ở ga-ra và ở bếp nấu bằng lửa trần thô sơ (WHO, 2010). Nguồn phổ biến nhất làm tăng CO trong nhà là thiết bị gas không có ống thải, khói thuốc lá và vị trí gần đường đông xe.

Các nguồn đốt nhỏ trong phòng cũng phát CO. Trong buồng thử nhỏ ở Thái Lan, nhang (hương) phát CO 378–790 mg/giờ, cùng lượng lớn bụi mịn PM2.5 (Ongwandee và Pipithakul). Một thực nghiệm ở Đài Loan ghi CO trong phòng tăng từ 0,47 lên 1,48 phần triệu (parts per million, ppm) khi bay hơi ba loại tinh dầu; tóm tắt không nói cách bay hơi, và việc CO tăng gợi ý có đốt là suy luận SL (Su và cs., 2007). Một tổng quan 22 nghiên cứu thực địa ghi chỉ 18% nghiên cứu về không khí trong lúc ngủ có đo CO, hợp chất hữu cơ bay hơi (volatile organic compounds, VOC) hoặc formaldehyde (Canha và cs., 2021).

Ngưỡng của WHO#

Hướng dẫn WHO năm 2010 về CO trong nhà đặt bốn giá trị theo thời gian trung bình (WHO, 2010). Đó là 100 mg/m³ trong 15 phút, 35 mg/m³ trong 1 giờ, 10 mg/m³ trong 8 giờ và 7 mg/m³ trong 24 giờ. Giá trị 24 giờ là mới so với hướng dẫn năm 2000, nhằm ngăn tác động của phơi nhiễm mạn. Đây là ngưỡng sức khoẻ, không phải ngưỡng thông gió. Theo suy luận của chúng tôi SL, với một đêm ngủ, mốc 8 giờ có thời lượng gần nhất. Tài liệu WHO không quy đổi sang ppm, đơn vị mà báo động CO dùng, và chương này không tự quy đổi.

Theo dữ kiện chúng tôi có, cơ sở của các giá trị này liên quan tới tim. Ở bệnh nhân bệnh mạch vành, carboxyhemoglobin (COHb, hemoglobin đã gắn CO) trên 2% đi kèm biến đổi đoạn ST và rút ngắn thời gian tới cơn đau thắt ngực. Bằng chứng đến từ các nghiên cứu phơi nhiễm có kiểm soát trên người ở mức COHb 2–6%. WHO cũng nêu ngộ độc CO là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong do ngộ độc, cả vô tình lẫn cố ý. Chương về CO của WHO không nhắc tới giấc ngủ.

Số ca ở Mỹ và Trung Quốc#

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (Centers for Disease Control and Prevention, CDC), mỗi năm hơn 400 người Mỹ tử vong do ngộ độc CO vô tình không liên quan cháy (CDC). Con số đi kèm là hơn 100.000 lượt cấp cứu và hơn 14.000 ca nhập viện; trang không ghi năm số liệu. CDC viết rằng người đang ngủ, say rượu hoặc chịu ảnh hưởng chất khác có thể tử vong do ngộ độc CO trước khi có triệu chứng. Theo suy luận của chúng tôi SL, đây là lý do giấc ngủ là bối cảnh đặc biệt của ngộ độc CO.

Uỷ ban An toàn Sản phẩm Tiêu dùng Hoa Kỳ (Consumer Product Safety Commission, CPSC) ghi khoảng 85 người tử vong mỗi năm do CO từ máy phát điện xăng di động (CPSC, 2022). Số liệu lấy từ báo cáo tử vong giai đoạn 2011–2021. Có 81% ca tử vong liên quan máy phát xảy ra tại nơi ở.

Ở Tế Nam (Trung Quốc), sưởi than là nguồn chính. Một nghiên cứu 15 năm (2007–2021) tại Tế Nam ghi nhận 6.588 ca ngộ độc CO (Li và cs., 2023). Trong đó 5.616 ca (85,25%) do sưởi bằng than trong hộ gia đình, với 180 ca tử vong do sưởi than. Tỉ suất mắc là 5,78 và tỉ suất tử vong 0,19 trên 100.000 người-năm.

Một phân tích bắt chéo ca ở cùng thành phố dùng 1.387 ca do Trung tâm Cấp cứu Tế Nam ghi nhận giai đoạn 2013–2020 (Wei và cs., 2023). Hơn 85% ca xảy ra trong các tháng lạnh, từ tháng 11 tới tháng 3. Giai đoạn 2018–2020 chỉ chiếm 19,4% tổng số, trùng với chính sách chuyển sưởi than sang sưởi khí. Liên hệ với chính sách là nhận định của tác giả trên dữ liệu quan sát. Số liệu không gồm người tử vong trước khi gọi cấp cứu.

Số ca ở Việt Nam#

Chúng tôi chưa tìm được số liệu toàn quốc về ngộ độc CO ở Việt Nam. Dữ liệu có được là loạt ca từ Trung tâm Chống độc Bệnh viện Bạch Mai qua báo chí, nên chỉ phản ánh ca tới được tuyến trung ương. Ca tử vong tại nhà không vào các con số này.

Giai đoạn 2007–2009, Trung tâm Chống độc cấp cứu khoảng 30 ca ngộ độc CO do đốt than sưởi trong phòng kín (Báo Pháp luật Việt Nam, 2011). Trong một vụ cuối năm 2007 ở Tân Mai (Hà Nội), gia đình mang bếp than vào phòng ngủ dưới 8 m², và hai người tử vong tại chỗ. Cùng bài nhắc vụ ngày 5/1/2011 ở Phú Yên, cả nhà 4 người ngất do sưởi than trong phòng kín.

Kịch bản này vẫn lặp lại. Tháng 1/2026, Trung tâm Chống độc liên tục tiếp nhận ca ngộ độc CO do đốt than sưởi trong phòng kín (VTC News, 2026). Ở một cặp vợ chồng tại Hà Nội, người chồng tử vong tại phòng. Người vợ 43 tuổi nhập viện với nhiễm toan chuyển hoá, tổn thương tim và cơ. Một bệnh nhân 88 tuổi ở Ninh Bình phải đặt nội khí quản, thở máy. Bài báo không có số đo nồng độ CO.

Một kịch bản đặc thù hơn là máy phát điện chạy điều hoà khi mất điện. Tháng 8/2024, một gia đình ở Nghệ An chạy máy phát khoảng 4 giờ để bật điều hoà trong phòng kín 15–20 m² (Báo Nhân Dân, 2024). Máy đặt ở phòng thông với phòng ngủ. Sáng hôm sau cả 3 người hôn mê, trong đó con trai 15 tuổi hôn mê nguy kịch. Cùng đợt, 3 người làm trong bếp nhà hàng 25–30 m² ở Hà Nội bị ngộ độc, nghi do thiết bị gas cháy không hoàn toàn. Một bệnh nhân có HbCO (cách viết khác của COHb) trên 30%, trong khi mức bình thường dưới 1%.

Về di chứng, giám đốc Trung tâm Chống độc phát biểu trên báo (Báo Nhân Dân, 2024) rằng khoảng 50% bệnh nhân nhiễm độc CO, kể cả mức nhẹ, vẫn có di chứng sau khi được xử trí. Các di chứng được nêu là tâm thần, thần kinh hoặc trí nhớ. Người phát biểu cũng nêu khoảng 1/3 bệnh nhân ngộ độc nặng có tổn thương tim ban đầu tử vong trong 8 năm sau. Phát biểu không kèm nguồn nghiên cứu; chúng tôi chưa xác minh được hai con số này.

Báo động CO: đạt chuẩn nhưng không kêu ở mức thấp kéo dài#

Báo động CO gia dụng được kiểm định theo tiêu chuẩn sản phẩm: UL 2034 ở Mỹ và EN 50291 ở châu Âu. Chúng tôi chưa đọc được văn bản gốc của hai tiêu chuẩn vì phải trả phí. Các giá trị dưới đây lấy qua tài liệu của nhà sản xuất báo động, bên có lợi ích thương mại.

Theo hãng First Alert/BRK, báo động theo UL 2034 phải kêu trong 4–15 phút ở 400 ppm, 10–50 phút ở 150 ppm và 60–240 phút ở 70 ppm (BRK Electronics). Báo động được thiết kế để không kêu khi phơi nhiễm liên tục 30 ppm trong 30 ngày. Theo bảng thông số của một thiết bị tuân thủ EN 50291-1:2018, báo động châu Âu không được kêu sớm hơn 120 phút ở 30 ppm (Fantini Cosmi, 2024). Thiết bị phải kêu trong 60–90 phút ở 50 ppm, 10–40 phút ở 100 ppm và trong 3 phút ở 300 ppm.

Hai tiêu chuẩn có chung một thiết kế: phản ứng nhanh ở mức cao, phản ứng chậm hoặc không phản ứng ở mức thấp. Theo suy luận của chúng tôi SL, mục tiêu là ngăn ngộ độc cấp và tránh báo nhầm. Ngược lại, các giá trị WHO 7 mg/m³ cho 24 giờ và 10 mg/m³ cho 8 giờ nhằm vào phơi nhiễm kéo dài. Muốn so trực tiếp hai hệ thống cần một phép quy đổi đơn vị có kiểm chứng mà các nguồn của tập này không cung cấp.

Theo suy luận của chúng tôi SL, việc báo động không kêu suốt đêm không cho biết phơi nhiễm qua đêm đã dưới giá trị hướng dẫn của WHO. Báo động là thiết bị cảnh báo sự cố, không phải máy đo phơi nhiễm. Cách đọc số đo trên máy đo gia dụng được bàn ở chương về đo không khí phòng ngủ.

Về khuyến nghị chính thức, chúng tôi chỉ thuật lại. CPSC khuyến nghị đặt báo động CO ở phía ngoài các khu vực ngủ, trong thông cáo năm 2022 về an toàn máy phát điện (CPSC, 2022). WHO năm 2010 đặt các giá trị hướng dẫn nêu ở trên, đều là ngưỡng sức khoẻ. Các khuyến nghị an toàn cho than sưởi, máy phát điện và thiết bị gas được trình bày ở mục An toàn, trang Than sưởi và khí CO. Chỉ số CO có trang riêng: CO trong nhà.

Điều chưa biết#

• Chúng tôi chưa tìm được số liệu toàn quốc về ngộ độc CO ở Việt Nam, gồm số ca và số tử vong mỗi năm. Dữ liệu hiện có chỉ là loạt ca từ Trung tâm Chống độc Bệnh viện Bạch Mai qua báo chí.
• Chúng tôi chưa đọc được văn bản gốc của UL 2034 và EN 50291; ngưỡng kêu của báo động lấy qua tài liệu nhà sản xuất.
• Chúng tôi chưa tìm được nghiên cứu về nồm ẩm và nấm mốc ở miền Bắc có số đo độ ẩm trong phòng ngủ hoặc tỉ lệ nhà có mốc.
• Dữ liệu về máy nước nóng gas trong phòng tắm liền phòng ngủ ở Việt Nam chỉ có ở mức nhắc tới trong báo chí.
• Bằng chứng về ẩm và giấc ngủ gần như chỉ là bảng hỏi tự báo cáo ở Bắc Âu. Chúng tôi chưa tìm được nghiên cứu nào đo độ ẩm, nấm mốc hay mạt bụi trong phòng ngủ cùng giấc ngủ đo bằng đa ký giấc ngủ.