giacngungon.vnĐo trước khi nói.

Nồm, độ ẩm và mạt bụi

Độ ẩm là chỗ Việt Nam khác xứ lạnh rõ nhất, nhưng số đo trong nhà lại hiếm. Kho có ba nghiên cứu Việt Nam ở nhóm này, cộng với các nghiên cứu ở Trung Quốc phía nam và Hồng Kông.

Trong nhà mùa nồm

Số đo duy nhất chúng tôi tìm được là hai căn hộ ở Hà Nội vào tháng 3. Khi độ ẩm ngoài trời 90–100% và mở cửa sổ thông gió tự nhiên, độ ẩm trong nhà giữ ở 85–90%; bật chế độ hút ẩm của thiết bị thông gió thu hồi nhiệt thì xuống khoảng 70–80% (Nguyen và cs., 2025). [ĐO] Nghiên cứu chỉ có hai căn hộ, số độ ẩm chủ yếu đo ở phòng khách và được hãng sản xuất thiết bị tài trợ một phần.

Ở Trùng Khánh, nơi có mùa ẩm tương tự, 35,1% nhà có chăn đệm ẩm và 14,3% có đọng nước trên kính cửa sổ (Wang và cs., 2013). [ĐO] Cơ chế đọng nước nằm ở trang điểm sương.

Mạt bụi ở hai miền

Ở TP.HCM, 377 trên 401 bệnh nhân dị ứng (94%) dương tính với ít nhất một loại mạt; D. farinae đứng đầu với 59,8% (Trinh và cs., 2023). [ĐO] Ở Hà Nội và Ba Vì, mạt kho Blomia tropicalis là dị nguyên mẫn cảm phổ biến nhất (nam 27,7%, nữ 18,7%), và mẫn cảm D. pteronyssinus cao hơn ở nội thành so với nông thôn (19,0% so với 10,5%) (Lâm và cs., 2014). [ĐO] Cả hai nghiên cứu không đo độ ẩm phòng; liên hệ với khí hậu là diễn giải của tác giả.

Ngưỡng độ ẩm của mạt đến từ phòng thí nghiệm: mạt tự hút đủ nước từ không khí khi độ ẩm trên khoảng 65–70%, còn ở 50% trở xuống mạt ở giai đoạn hoạt động chỉ sống 6–11 ngày (Arlian và cs., 1992). [ĐO] Nếu phòng ngủ cũng ẩm như hai căn hộ được đo ở trên, độ ẩm đó nằm hẳn trong vùng mạt sống tốt. [SL]

Giữ khô có giúp được không

Ở nhà ôn đới giữ độ ẩm dưới 51%, số mạt sống trung bình giảm từ 401,2 xuống 6,7 con mỗi gam bụi (Arlian và cs., 2001). [ĐO] Nhưng tổng quan Cochrane không thấy biện pháp kiểm soát mạt cải thiện được hen (Gøtzsche và cs., 2008). [ĐO] Giữ một phòng ngủ ở Việt Nam dưới 50% quanh năm vừa khó vừa tốn điện; chúng tôi chưa tìm được nghiên cứu nào thử điều đó ở khí hậu nóng ẩm. [SL]

Độ ẩm và giấc ngủ

Trong phòng thí nghiệm, ở 35 °C và độ ẩm 75%, người ngủ thức nhiều hơn và có ít giấc ngủ sóng chậm hơn so với ở 29 °C (Okamoto-Mizuno và cs., 1999). [ĐO] Độ ẩm cao vì vậy đáng lo nhất khi phòng đã nóng. [SL] Ở Hồng Kông, một đêm dùng điều hoà đưa độ ẩm phòng xuống 60,1% so với 72,0% khi dùng quạt, mà thời lượng và điểm chất lượng giấc ngủ không khác biệt có ý nghĩa (Tsang và cs., 2025). [ĐO] Nghiên cứu chỉ có 15 người, mỗi điều kiện một đêm, nên khó thấy khác biệt nhỏ.