Chỉ số · Nhóm Không khí
Ozone trong nhà
Nồng độ khí ozone (O₃) trong không khí phòng, thường tính bằng phần tỉ thể tích (ppb). Ozone trong nhà đến từ không khí ngoài trời lọt vào và từ thiết bị phát ozone: máy tạo ozone cố ý sinh ra ozone; máy lọc dùng lọc tĩnh điện, ion hoá, đèn UV không có lớp phủ phù hợp và plasma có thể phát ozone [1][2].
Thang tham chiếu
| Ngưỡng | Khoảng | Loại bằng chứng | Nguồn |
|---|---|---|---|
| Giới hạn phát thải của máy lọc không khí (CARB) Bắt buộc với máy lọc bán tại California từ 2010 |
≤ 50 ppb | Tiêu chuẩn, quy định | [3] |
| Giới hạn ozone của thiết bị y tế trong nhà (FDA, qua EPA) Áp dụng cho thiết bị y tế |
≤ 50 ppb | Tiêu chuẩn, quy định | [1] |
| WHO 2021: trung bình 8 giờ 100 µg/m³ (≈ 51 ppb) Không khí xung quanh; quy đổi biên tập ở 25 °C |
≤ 51 ppb | Tiêu chuẩn, quy định | [4] |
| QCVN 05:2023: trung bình 8 giờ 120 µg/m³ (≈ 61 ppb) Không khí xung quanh, Việt Nam; quy đổi biên tập ở 25 °C |
≤ 61 ppb | Tiêu chuẩn, quy định | [5] |
| QCVN 05:2023: trung bình 1 giờ 200 µg/m³ (≈ 102 ppb) Không khí xung quanh, Việt Nam; quy đổi biên tập ở 25 °C |
≤ 102 ppb | Tiêu chuẩn, quy định | [5] |
| Phơi nhiễm nghề nghiệp trung bình 8 giờ (OSHA, qua EPA) Người lao động; NIOSH khuyến nghị 0,10 ppm không vượt bất kỳ lúc nào |
≤ 100 ppb | Tiêu chuẩn, quy định | [1] |
Mốc CARB và FDA là giới hạn phát thải của thiết bị; mốc WHO, QCVN là chất lượng không khí xung quanh (quy đổi biên tập sang ppb ở 25 °C); mốc OSHA là phơi nhiễm nghề nghiệp. Không mốc nào là mức an toàn cho phòng ngủ.
Cách đo
Đo bằng máy phân tích ozone chuyên dụng. Chứng nhận của California đo nồng độ ozone do máy lọc phát ra; máy đạt phải phát dưới 0,050 ppm [3]. Quy đổi biên tập ở 25 °C: 1 ppb ozone ≈ 1,96 µg/m³ (khối lượng mol 48 g/mol).
Vì sao con số này quan trọng
EPA ghi rằng hít ozone có thể làm tổn thương phổi; lượng tương đối thấp đã có thể gây đau ngực, ho, khó thở, rát họng [1]. CARB ghi ozone có thể phản ứng với terpen tạo ra sản phẩm phụ như formaldehyde [3]. EPA cũng ghi ozone nhìn chung không hiệu quả trong việc kiểm soát ô nhiễm không khí trong nhà, và chưa cơ quan liên bang nào chấp thuận máy tạo ozone cho phòng có người [1][2].
Giới hạn
Không có mốc 'an toàn' riêng cho ozone trong phòng ngủ trong các nguồn đã đọc; EPA ghi ozone, dù tinh khiết hay pha trộn, có thể có hại cho sức khoẻ [1]. Các mốc WHO và QCVN 05:2023 (ban hành kèm Thông tư 01/2023/TT-BTNMT, hiệu lực 12/09/2023 [6]) là cho không khí xung quanh (ngoài trời); QCVN 05:2023 không áp dụng cho không khí trong nhà [4][5]. Mức NAAQS 0,08 ppm trên trang EPA là mức cũ; chúng tôi chưa đọc văn bản NAAQS hiện hành. Mốc OSHA là cho người lao động 8 giờ, không phải cho người ngủ [1].
Nguồn
- U.S. EPA. Ozone Generators that are Sold as Air Cleaners (trang web). đọc toàn văn · tra cứu 2026-10-30
- U.S. EPA (2018). Guide to Air Cleaners in the Home, 2nd edition. EPA 402-F-08-004. đọc toàn văn · tra cứu 2026-10-30
- California Air Resources Board. California's Regulation to Limit Ozone Emissions from Indoor Air Cleaning Devices (fact sheet). đọc toàn văn · tra cứu 2026-10-30
- World Health Organization. WHO global air quality guidelines: particulate matter (PM2.5 and PM10), ozone, nitrogen dioxide, sulfur dioxide and carbon monoxide. Geneva: WHO; 2021. Table 3.26. đọc toàn văn · tra cứu 2026-10-30
- Bộ Tài nguyên và Môi trường. QCVN 05:2023/BTNMT – Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng không khí (bản PDF đăng trên trang Sở TN&MT Lạng Sơn; bản này để trống số và ngày thông tư). đọc toàn văn · tra cứu 2026-10-30
- VCCI – Cơ sở dữ liệu văn bản. Thông tư 01/2023/TT-BTNMT quy định quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng môi trường xung quanh (ban hành 13/03/2023, hiệu lực 12/09/2023). đọc tóm tắt · tra cứu 2026-10-30