Tóm tắt
Thiết bị đo bán cho người dùng cá nhân đo được nhiệt độ, độ ẩm, CO2, bụi, tiếng ồn và độ rọi, mỗi loại với sai số và điều kiện riêng; độ cứng nệm và melanopic EDI thì không đo trực tiếp được tại nhà. Trang này gom các giới hạn đó về một chỗ, và nêu quy tắc chúng tôi dùng khi công bố số đo.
Trang này trả lời một câu hỏi đứng sau mọi trang chỉ số trên site: thiết bị bạn mua được đo được gì, sai bao nhiêu, và không đo được gì. Mỗi trang chỉ số có mục "Đo bằng thiết bị phổ thông"; trang này gom các giới hạn đó về một chỗ, và nói rõ chúng tôi công bố số đo theo quy tắc nào.
Bảng tổng hợp
| Đại lượng | Thiết bị phổ thông đo được | Sai số công bố điển hình | Không đo được, hoặc phải đọc thận trọng |
|---|---|---|---|
| Nhiệt độ không khí | Có | Khoảng ±0,2 °C với cảm biến số tốt [2] | Vị trí đặt máy (nắng, gió, thân nhiệt) làm sai nhiều hơn chính cảm biến. Nhiệt độ bức xạ và tốc độ gió, hai đại lượng mà tiêu chuẩn đo môi trường nhiệt tách riêng [1], không đo được bằng nhiệt kế thường |
| Độ ẩm tương đối | Có | ±1,8–2 % điển hình; tối đa và ngoài khoảng 20–80 % lớn hơn nhiều, có máy ±6 % [2][3] | Phòng ngủ Việt Nam hay trên 80 %, đúng vùng kém chính xác. Kiểm tra được tại nhà bằng muối ăn bão hoà, điểm chuẩn khoảng 75 % [4] |
| Điểm sương, tỉ số ẩm | Tính ra, không đo trực tiếp | Thừa hưởng sai số của nhiệt độ và độ ẩm | Sai số độ ẩm vài phần trăm làm điểm sương lệch khoảng 1 °C |
| CO2 | Có, nếu cảm biến NDIR | ±(30–50 ppm + 3–5 % số đọc) [5][6] | Sai số chỉ được cam kết trong khoảng nhiệt độ, độ ẩm ghi kèm, có máy chỉ tới 80 % [6]. Máy ghi "eCO2" không đo CO2 [7] |
| Bụi mịn PM2.5 | Có, cảm biến quang học | Đọc cao khoảng 40 % so với máy chuẩn trong một mạng đo lớn, tăng khi ẩm [8] | Công thức hiệu chỉnh hiện có làm cho nước khác, chưa kiểm định ở Việt Nam [8] |
| Tiếng ồn trong phòng | Có, máy đo âm; ứng dụng điện thoại thì chưa kiểm chứng ở mức này | Máy Class 1, Class 2 theo IEC 61672-1 [10]; mức tự ồn công bố có thể 17–19 dB(A) [11] | Ứng dụng điện thoại mới được thử ở 65–95 dB, không phải 25–40 dB của phòng ngủ [9]. Số gần mức tự ồn của máy không có nghĩa |
| Ánh sáng tại mắt | Đo được lux | Tuỳ máy | Khuyến nghị dùng melanopic EDI [12][13]; lux không đổi thẳng được ra melanopic EDI, chỉ ước lượng theo loại đèn |
| Độ cứng nệm | Không | — | Độ cứng nén lõm cần máy nén và đầu ấn chuẩn theo bộ phép thử ASTM D3574 [14]; tại nhà chỉ so được cảm giác giữa các tấm |
| Hợp chất hữu cơ bay hơi, formaldehyde | Có máy hiện số | Cảm biến rẻ cho chỉ số tương đối [7] | Không đọc như nồng độ để so với mốc hướng dẫn |
Ba nguyên tắc đọc số đo của chính bạn
- So với chính mình trước khi so với mốc. Cùng một máy, đo trước và sau một thay đổi (lắp rèm, bật máy hút ẩm), cho kết luận đáng tin hơn việc đặt một con số tuyệt đối cạnh một ngưỡng.
- Tính sai số ở mức bạn đang đo. Sai số dạng ±(a + b %) thì phải tính; cách tính ở bài đọc dòng sai số trên phiếu kỹ thuật.
- Một lần đọc chỉ là một khoảnh khắc. Phòng ngủ đổi suốt đêm; cách đo một đêm ở bài đo phòng ngủ một đêm.
Chúng tôi công bố số đo theo quy tắc nào
Khi hồ sơ đo đầu tiên được công bố, mỗi hồ sơ sẽ theo các quy tắc dưới đây. Chúng được cài vào cơ sở dữ liệu của site, không chỉ là lời hứa: bảng thiết bị không cho lưu một thiết bị mà không ghi sai số.
- Mỗi thiết bị ghi tên, model và sai số nhà sản xuất công bố. Nếu chúng tôi tự kiểm lại (ví dụ bằng muối bão hoà, hay đặt nhiều máy cạnh nhau), kết quả kiểm lại ghi riêng, cạnh con số của hãng.
- Số đo được giữ nguyên như máy ghi. Không làm tròn, không nội suy, không bỏ điểm bất thường. Dòng máy ghi lỗi được liệt kê, không ghi vào.
- Số dưới khả năng đo của máy ghi là "dưới giới hạn đo", không ghi như một con số chính xác.
- Không có số đo thì để trống. Chúng tôi không ước tính thay cho phép đo, và không công bố hồ sơ mẫu như số thật: hồ sơ mẫu, nếu có, mang nhãn "mẫu" ở đầu trang.
- Giờ đo theo giờ Việt Nam, máy được đồng bộ giờ trước mỗi đêm đo.
Điều trang này chưa có
Chúng tôi chưa tự kiểm lại bất kỳ thiết bị nào. Các con số sai số ở trên là con số nhà sản xuất công bố hoặc số đo trong nghiên cứu đã công bố, không phải số chúng tôi đo được. Khi có thiết bị và kết quả kiểm lại, bảng sẽ có thêm cột đó.