Từ điển · Nhóm Ẩm · Mục 7 trên 7
Ướt lưng khi ngủ
Mốc quy chiếu
Sáng dậy sờ ra sau lưng thấy áo dính, ga trải giường in một mảng ẩm đúng hình người nằm, trong khi trán và tay vẫn khô.
Nếu bạn nhận ra cảnh này, mục từ dưới đây là về nó.
Giữa người và nệm, chăn có một lớp không khí riêng gọi là vi khí hậu giường; khi ngủ bình thường, lớp này thường ở khoảng 32–34°C và độ ẩm tương đối 40–60% [1]. Nó tách biệt với không khí phòng: dùng chăn đắp có thể tạo ra một vùng nhiệt độ cao riêng trong giường [1].
Độ ẩm là một trong những yếu tố quan trọng nhất làm tăng áp lực nhiệt khi ngủ; độ ẩm cao không cho mồ hôi bay hơi nên da vẫn ướt [1]. Ở mặt lưng áp xuống nệm, hơi ẩm chỉ có đường thoát qua chính vật liệu nệm, ga, áo; nếu chúng ít thoát ẩm, mồ hôi tích lại tại chỗ dù không khí phòng không quá nóng.
Vật liệu nệm thay đổi rõ vi khí hậu này: thử nghiệm với ma-nơ-canh nhiệt có tiết mồ hôi cho thấy hệ nệm latex có nhiệt độ vi khí hậu cao hơn tới 3°C so với hệ nệm lò xo, và độ ẩm vùng lưng cao gần gấp đôi [2].
Tự kiểm tối nay
(1) Tối nay đặt nhiệt ẩm kế ở đầu giường, ngang mặt nệm, ghi nhiệt độ và độ ẩm phòng lúc đi ngủ và lúc thức dậy. (2) Khi thức dậy, trước khi ngồi dậy, đặt nhiệt ẩm kế (loại nhỏ) vào chỗ vừa nằm, lật nhẹ một mép chăn che lại, chờ 5 phút rồi đọc. (3) So sánh: độ ẩm ở chỗ nằm cao hơn rõ rệt so với độ ẩm phòng (ví dụ phòng bình thường mà chỗ nằm gần bão hoà) là ẩm bị nhốt ở bề mặt nệm, không phải do phòng. (4) Trải một chiếc khăn bông mỏng dưới lưng một đêm, đêm sau bỏ ra, so sánh mức ướt của ga. (5) Lật nệm lên sau 30 phút: mặt dưới nệm hoặc tấm phản bên dưới còn ẩm là nệm đang giữ hơi nước.
Vì sao mục này khó
Người ta nhìn nhiệt độ cài trên điều hoà hoặc cảm giác phòng mát và kết luận “mồ hôi trộm” do cơ thể, trong khi chỗ ướt chỉ là vi khí hậu ở mặt tiếp xúc. Mồ hôi bay hơi được ở mặt trước nên phần còn lại của cơ thể vẫn khô, khiến khó liên hệ với nệm. Ga và áo thấm hút che bớt dấu hiệu cho tới khi tích đủ để thấy ướt.
Đừng nhầm với
Mục này
Ướt lưng khi ngủ
Hay bị nhầm
Ướt lưng xảy ra cả khi nhiệt độ phòng đo được bình thường và chỉ ướt ở phần áp xuống nệm. Nóng lúc nửa đêm thì nhiệt kế ở đầu giường cũng cho thấy phòng còn nóng và người bứt rứt toàn thân.
Nguồn
- Okamoto-Mizuno K, Mizuno K (2012). Effects of thermal environment on sleep and circadian rhythm. Journal of Physiological Anthropology 31:14. đọc toàn văn · tra cứu 2026-10-30
- Troynikov O, Nawaz N, Watson C (2015). The development of an objective method for evaluating transient sleeping environments. Extreme Physiology & Medicine 4(Suppl 1):A141. đọc tóm tắt · tra cứu 2026-10-30