Chỉ số · Nhóm Âm thanh
Mức ồn đỉnh ban đêm và số sự kiện ồn
LAmax · đơn vị dB(A) · Night-time maximum sound level and number of noise events
LAmax là giá trị lớn nhất của mức âm trọng số A trong một khoảng đo hoặc trong từng sự kiện. Con số phụ thuộc chế độ thời gian của máy: Fast (hằng số 125 ms, viết LAFmax) hoặc Slow (hằng số 1 s, viết LASmax) [8]; với tiếng ồn rất ngắn như tiếng còi, Fast bắt được đỉnh cao hơn vì phản ứng nhanh hơn. Các ngưỡng trên trang này đến từ nguồn dùng chế độ khác nhau: Basner & McGuire dùng LAS,max (Slow), WHO 1999 dùng Fast, NNG 2009 không ghi chế độ [2][3][4]. Số sự kiện là số lần LAmax vượt một mức ngưỡng chọn trước trong đêm.
Thang tham chiếu
| Ngưỡng | Khoảng | Loại bằng chứng | Nguồn |
|---|---|---|---|
| Ngưỡng bắt đầu cử động cơ thể (motility) LAmax trong phòng ngủ, ngưỡng tác động thấp nhất quan sát được (NNG 2009, Bảng 1) |
≥ 32 dB(A) | Tiêu chuẩn, quy định | [2] |
| Ngưỡng phản ứng sinh lý khi ngủ Mức cực đại trong nhà, tổng quan hệ thống các nghiên cứu ngoài phòng thí nghiệm |
≥ 33 dB(A) | Đo trong nghiên cứu | [4] |
| Xác suất bị đánh thức thêm bắt đầu khác 0 LAS,max trong phòng ngủ, ồn giao thông (máy bay, đường bộ, đường sắt), phân tích gộp |
33–38 dB(A) | Đo trong nghiên cứu | [4] |
| Ngưỡng thức giấc trên điện não đồ (EEG awakening) LAmax trong phòng ngủ (NNG 2009, Bảng 1) |
≥ 35 dB(A) | Tiêu chuẩn, quy định | [2] |
| Ngưỡng thức giấc giữa đêm hoặc dậy quá sớm LAmax trong phòng ngủ (NNG 2009, Bảng 1) |
≥ 42 dB(A) | Tiêu chuẩn, quy định | [2] |
| Giá trị sự kiện ồn trong phòng ngủ (tài liệu WHO 1995) Trong phòng ngủ, một sự kiện ồn |
≤ 45 dB(A) | Tiêu chuẩn, quy định | [1] |
Cách đo
Đặt máy ở cùng vị trí với phép đo LAeq trong phòng ngủ (cách bề mặt ≥ 1 m) [5]. Đặt trọng số A; nếu máy cho chọn, ghi cả Fast và Slow (Slow để so với các ngưỡng trên trang), rồi ghi liên tục cả đêm với độ phân giải ≤ 1 s, hoặc ghi nhật ký sự kiện. Đếm số sự kiện có LAmax vượt một mức (ví dụ 45 dB(A)) và ghi rõ mức ngưỡng đã chọn, vì WHO cho biết chưa có cách đếm sự kiện nào được chấp nhận chung [2]. Phải ghi rõ chế độ Fast hay Slow, vì LAmax phụ thuộc hằng số thời gian [1].
Vì sao con số này quan trọng
Theo NNG 2009, các tác động ngắn hạn lên giấc ngủ chủ yếu gắn với mức cực đại của từng sự kiện trong phòng ngủ (LAmax,inside), và về lâu dài số sự kiện cũng quan trọng ngang như vậy [2]. Tổng quan hệ thống của Basner & McGuire ghi nhận phản ứng sinh lý khi ngủ từ mức cực đại 33 dB(A), và xác suất bị đánh thức thêm bắt đầu khác 0 ở 33–38 dB(A) [4].
Giới hạn
Không có ngưỡng chuẩn về số sự kiện. Con số '10–15 sự kiện mỗi đêm' hay được gán cho WHO 1999 nhưng chưa xác minh được từ văn bản gốc [2]. Ngưỡng của Basner tính theo LAS,max (Slow), còn của WHO 1999 theo LAmax Fast [3][4]. QCVN 26:2025 không quy định LAmax ban đêm.
Nguồn
- Berglund B, Lindvall T (eds.). Community Noise. Archives of the Center for Sensory Research 2(1), 1995 (tài liệu soạn cho WHO; tiền thân của Guidelines for Community Noise 1999). đọc toàn văn · tra cứu 2026-10-30
- WHO Regional Office for Europe. Night Noise Guidelines for Europe. Copenhagen: WHO; 2009. ISBN 978 92 890 4173 7 (bản sao PDF E92845 lưu tại unav.edu). đọc toàn văn · tra cứu 2026-10-30
- Fiumicelli D, Triner N. World Health Organisation (WHO) Guidelines for Community Noise – A Help or a Hinderance to Sustainable Development? Proceedings of the Institute of Acoustics 28(5), 2006 (diễn giải thứ cấp WHO 1999). qua nguồn thứ cấp · tra cứu 2026-10-30
- Basner M, McGuire S. WHO Environmental Noise Guidelines for the European Region: A Systematic Review on Environmental Noise and Effects on Sleep. Int J Environ Res Public Health 2018;15(3):519. đọc toàn văn · tra cứu 2026-10-30
- Bộ Nông nghiệp và Môi trường. QCVN 26:2025/BNNMT – Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về tiếng ồn, ban hành kèm Thông tư 01/2025/TT-BNNMT ngày 15/05/2025; thay thế QCVN 26:2010/BTNMT. đọc toàn văn · tra cứu 2026-10-30
- Kardous CA, Shaw PB. Evaluation of smartphone sound measurement applications. J Acoust Soc Am 2014;135(4):EL186–EL192. PMCID PMC4659422. đọc toàn văn · tra cứu 2026-10-30
- IEC 61672-1:2013 Electroacoustics – Sound level meters – Part 1: Specifications (trang mô tả trên IEC Webstore). đọc tóm tắt · tra cứu 2026-10-30
- NTi Audio. What are LAeq and LAFmax? (tài liệu kỹ thuật của nhà sản xuất máy đo). đọc toàn văn · tra cứu 2026-10-30