giacngungon.vnĐo trước khi nói.

Từ điển · Nhóm Ánh sáng · Mục 4 trên 7

Điện thoại sáng màn hình vì thông báo giữa đêm

Mốc quy chiếu

Điện thoại để úp mặt lên trên kệ đầu giường. Một giờ sáng nhóm chat công việc nhảy tin nhắn, màn hình bừng sáng, máy rung 'rè rè' trên mặt gỗ; mắt nhắm vẫn thấy chớp sáng.

Nếu bạn nhận ra cảnh này, mục từ dưới đây là về nó.

Một thông báo giữa đêm tác động theo hai đường: ánh sáng và tiếng động. Về ánh sáng, mí mắt chặn phần lớn ánh sáng nhưng không chặn hết. Bierman, Figueiro và Rea đo độ truyền qua mí mắt của 27 người: trung bình khoảng 0,4% ở 490 nm, 0,5% ở 550 nm và 9% ở 630 nm, tức mí mắt chặn ánh sáng xanh, lục mạnh hơn nhiều so với ánh sáng đỏ [2]. Giữa các người, mật độ quang học chênh nhau khoảng 1,0, tức độ truyền có thể khác nhau khoảng 10 lần [2]. Họ dẫn lại Ando và Kripke (1996) với độ truyền trung bình 0,3% ở bước sóng giữa và 5,6% ở 630 nm [2].

Ánh sáng qua mí mắt vẫn có thể có tác động sinh học, nhưng ở mức rất sáng: trong một thí nghiệm, chớp ánh sáng xanh 2 giây mỗi 30 giây trong 1 giờ, cường độ khoảng 27.500 lux tại mí mắt, làm giảm melatonin trung bình 16,6% [3]. Mức này sáng hơn rất nhiều so với màn hình điện thoại trong phòng tối; chúng tôi chưa tìm được nghiên cứu đọc được đo tác động của ánh sáng thông báo điện thoại qua mí mắt khi ngủ. Mốc tham chiếu chung là môi trường ngủ tối đa 1 lux melanopic EDI tại mắt [1].

Về âm thanh và rung, nghiên cứu theo dõi 9.398 trẻ 11–12 tuổi ở Mỹ thấy nhóm để chuông điện thoại bật qua đêm có khả năng bị rối loạn giấc ngủ cao hơn so với nhóm tắt máy khi đi ngủ [4]. Theo bài báo thuật lại, 16% trẻ cho biết trong tuần trước đã bị đánh thức bởi cuộc gọi, tin nhắn hoặc email [5]. Đây là nghiên cứu quan sát ở trẻ vị thành niên, chưa nói được về người lớn và chưa tách riêng tác động của ánh sáng với âm thanh.

Tự kiểm tối nay

(1) Mở lịch sử thông báo buổi sáng, đếm số thông báo đến trong khoảng giờ ngủ (ví dụ 23:00–6:00) trong 7 đêm. (2) So với nhật ký: những đêm có thông báo, bạn có nhớ bị tỉnh không. (3) Trong phòng tối, nhờ người khác gửi một tin nhắn thử; đặt ứng dụng đo lux trên máy khác ở vị trí đầu trên gối, ghi số lux khi màn hình sáng. (4) Thử một tuần bật chế độ không làm phiền theo giờ ngủ (chỉ cho phép cuộc gọi lặp lại hoặc số khẩn cấp), tắt rung và tắt sáng màn hình khi có thông báo; hoặc úp máy, để xa giường. So nhật ký hai tuần. (5) Giới hạn: một chớp sáng ngắn khó đo bằng ứng dụng lux; số lần tỉnh ngắn thường không nhớ được vào buổi sáng, nên kết quả nhật ký chỉ mang tính xu hướng.

Vì sao mục này khó

Thông báo đến khi đang ngủ, người ta thường chỉ tỉnh vài giây rồi quên, nên sáng ra không nghĩ điện thoại là nguyên nhân. Nhiều người cho rằng để máy ở chế độ rung là đủ yên tĩnh, trong khi máy rung trên mặt gỗ vẫn tạo tiếng động và màn hình vẫn sáng. Mí mắt nhắm làm ánh sáng mờ đi rất nhiều [2], nên khó đoán phần nào đánh thức mình: ánh sáng hay âm thanh.

Đừng nhầm với

Mục này

Điện thoại sáng màn hình vì thông báo giữa đêm

Nếu đã tắt thông báo theo giờ ngủ mà vẫn tỉnh giữa đêm và khó ngủ lại, nên đọc mục tỉnh giấc giữa đêm.

Mục này

Điện thoại sáng màn hình vì thông báo giữa đêm

Xem điện thoại trước khi ngủ là chủ động dùng máy khi còn thức, làm khó vào giấc. Thông báo giữa đêm là máy tự sáng, tự kêu khi bạn đã ngủ, làm thức giấc.

Mục này

Điện thoại sáng màn hình vì thông báo giữa đêm

Đèn báo chờ sáng liên tục cả đêm ở mức thấp. Thông báo là chớp sáng ngắn, kèm tiếng hoặc rung, xuất hiện ngẫu nhiên.

Nguồn

  1. Brown TM và cộng sự (2022), PLOS Biology — khuyến nghị về ánh sáng trong nhà
  2. Bierman A, Figueiro MG, Rea MS (2011). Measuring and predicting eyelid spectral transmittance. Journal of Biomedical Optics 16(6):067011. đọc toàn văn · tra cứu 2026-10-31
  3. Figueiro M, Plitnick B, Rea M (2014). Pulsing blue light through closed eyelids: effects on acute melatonin suppression and phase shifting of dim light melatonin onset. Nature and Science of Sleep 6:149–156. đọc toàn văn · tra cứu 2026-10-31
  4. Nagata JM, Cheng CM, Shim J, Kiss O, Ganson KT, Testa A, He J, Baker FC (2024). Bedtime screen use behaviors and sleep outcomes in early adolescents: a prospective cohort study. Journal of Adolescent Health 75(4):650–655. đọc tóm tắt · tra cứu 2026-10-31
  5. HealthDay (2024). Screens, Tweens and Sleep: Study Uncovers Tips for Better Rest (bài báo thuật lại nghiên cứu của Nagata và cộng sự trên Journal of Adolescent Health). qua nguồn thứ cấp · tra cứu 2026-10-31