Từ điển · Nhóm Nhiệt · Mục 2 trên 8
Lạnh gần sáng dù để điều hoà cả đêm
Mốc quy chiếu
Để điều hoà chạy cả đêm ở mức quen thuộc, đến tờ mờ sáng lại co người kéo chăn trùm kín, chân tay lạnh, dù không ai chỉnh remote.
Nếu bạn nhận ra cảnh này, mục từ dưới đây là về nó.
Thân nhiệt lõi giảm trong pha ngủ đêm và tăng lại trong pha thức; sau khi ngủ, nó tiếp tục giảm dần [1]. Lạnh chủ yếu tác động lên phần sau của giấc ngủ, nơi REM chiếm ưu thế [1]. Ở giai đoạn ngủ sâu, chức năng điều nhiệt của cơ thể xuống mức tối thiểu; trong khi người ta thường chọn nhiệt độ phòng ngủ theo cảm giác lúc còn thức [2]. Một số thiết kế điều khiển điều hoà theo giai đoạn ngủ vì thế nâng nhiệt độ cài lên sau khoảng 4,5 giờ ngủ [2].
Nhiệt độ cài trên remote cũng không phải nhiệt độ tại giường. Máy điều hoà tách rời đóng ngắt máy nén theo nhiệt độ gió hồi — không khí đi vào cục lạnh ở trên cao [3]. Cục lạnh treo tường có thể tạo vận tốc gió và chênh lệch nhiệt độ đáng kể trong vùng người sử dụng [4], và luồng gió lạnh thổi ra rất nhanh [3].
Kết quả: máy giữ đúng con số ở chỗ nó đo, nhưng người nằm dưới luồng gió, với thân nhiệt đang ở mức thấp của đêm, có thể thấy lạnh hơn so với lúc đi ngủ. Mồ hôi đầu đêm chưa khô cũng góp phần: lau khô mồ hôi và thay đồ là cần thiết để tránh bị lạnh [1].
Tự kiểm tối nay
(1) Tối nay đặt nhiệt ẩm kế ngay trên giường, ngang vị trí ngực khi nằm, không che bởi chăn. (2) Ghi nhiệt độ cài trên remote và nhiệt độ đo tại giường lúc đi ngủ. (3) Nếu thức giấc vì lạnh, đọc ngay nhiệt độ tại giường và giờ; nếu không, đọc lúc 4–5 giờ sáng. (4) So sánh: nhiệt độ tại giường thấp hơn nhiệt độ cài vài độ là giường nằm trong vùng gió lạnh; nhiệt độ tại giường gần như không đổi so với lúc đi ngủ mà vẫn thấy lạnh là do cơ thể về cuối đêm, không phải do phòng lạnh thêm. (5) Thử giấy ăn ngang mặt gối để xem giường có nằm trong luồng gió không. (6) Đêm sau thử nâng nhiệt độ cài thêm 1°C sau nửa đêm (nếu máy có chế độ ngủ) hoặc hướng cánh gió lên trần, giữ nguyên các điều kiện khác, rồi so sánh.
Vì sao mục này khó
Con số trên remote không đổi nên người ta tin phòng không đổi, và nghĩ mình “yếu”, “nhiễm lạnh”, hoặc máy bị lỗi. Nhiệt độ tại giường chưa bao giờ được đo nên không ai biết nó lệch bao nhiêu so với nhiệt độ cài. Cảm giác lạnh lại đến lúc ngủ say, khi người ta chỉ kịp kéo chăn rồi ngủ tiếp, sáng ra không nhớ để liên hệ.
Đừng nhầm với
Mục này
Lạnh gần sáng dù để điều hoà cả đêm
Hay bị nhầm
Lạnh gần sáng là cảm giác lạnh toàn thân làm tỉnh giấc giữa chừng; khô họng, khô mắt chỉ thấy khi thức dậy và không đi kèm cảm giác lạnh.
Mục này
Lạnh gần sáng dù để điều hoà cả đêm
Hay bị nhầm
Lạnh gần sáng xảy ra khi điều hoà chạy liên tục; nóng lúc nửa đêm thường xảy ra khi điều hoà hoặc quạt đã tắt và tường, mái đang nhả nhiệt.
Nguồn
- Okamoto-Mizuno K, Mizuno K (2012). Effects of thermal environment on sleep and circadian rhythm. Journal of Physiological Anthropology 31:14. đọc toàn văn · tra cứu 2026-10-30
- Ngarambe J, Yun GY, Lee K, Hwang Y (2019). Effects of changing air temperature at different sleep stages on the subjective evaluation of sleep quality. Sustainability 11(5):1417. đọc toàn văn · tra cứu 2026-10-30
- Pereira ML, Vilain R, Tribess A (2012). Thermal comfort conditions in a room ventilated with split system: numerical and experimental analysis. ENCIT 2012 – 14th Brazilian Congress of Thermal Sciences and Engineering. đọc toàn văn · tra cứu 2026-10-30
- De Carli M, Peron F, Zecchin R (1999). Experimental and numerical investigation on temperature and air velocity distribution in a room equipped with split-system air conditioner. 20th AIVC & Indoor Air 99 Conference, Edinburgh. đọc tóm tắt · tra cứu 2026-10-30