Ăn tối muộn, nằm xuống là ợ chua, rát ngực

Ợ nóng là cảm giác nóng rát ở giữa ngực, kèm vị chua khó chịu trong miệng do axit dạ dày trào lên [1]. Trào ngược còn có thể biểu hiện bằng ho dai dẳng, nấc, khàn tiếng, hôi miệng, đầy bụng, buồn nôn [1]. Khi xảy ra thường xuyên, tình trạng này được gọi là bệnh trào ngược dạ dày thực quản (GERD); thức ăn hoặc axit trào ngược lên thực quản và có thể gây đau ngực, buồn nôn, nuốt khó hoặc nuốt đau [2].

Thời điểm ăn và tư thế nằm có liên quan. Tổng quan có hệ thống của Zhang và cộng sự (2021) về các yếu tố ăn uống, lối sống ghi nhận khoảng cách từ bữa tối tới giờ ngủ dưới 3 giờ liên quan thuận với GERD (tỉ số chênh 7,45; khoảng tin cậy 95% 3,38–16,4) [4]; con số này đến từ một nghiên cứu ở Nhật (Fujiwara 2005) được tổng quan dẫn lại. Cũng tổng quan đó dẫn một nghiên cứu thấy thời gian trào ngược cao hơn rõ khi khoảng cách ăn–ngủ dưới 2 giờ, nhưng không khác biệt giữa nhóm dưới và trên 3 giờ [4] — tức là các nghiên cứu chưa thống nhất về mốc. Ngồi hoặc đi lại sau bữa ăn thay vì nằm liên quan nghịch với GERD; nằm ngửa làm tăng trào ngược ở người có viêm thực quản [4]. Đây là nghiên cứu quan sát: chúng cho thấy liên quan, chưa chứng minh nhân quả.

Khuyến nghị của cơ quan y tế, ghi đúng như văn bản: NHS khuyên không ăn trong vòng 3 hoặc 4 giờ trước khi ngủ, chia bữa nhỏ hơn và kê cao đầu giường khoảng 10–20 cm bằng gạch hoặc sách đặt dưới chân giường, không dùng thêm gối [1]. NHS cũng liệt kê một số đồ ăn uống hay gây ợ nóng: cà phê, cà chua, rượu, sô-cô-la, đồ nhiều dầu mỡ hoặc cay [1]. NIDDK ghi cách kê cao phần đầu giường 6–8 inch (khoảng 15–20 cm) [5]. Tổng quan Zhang dẫn một nghiên cứu: kê cao đầu giường 20 cm làm giảm thời gian trào ngược axit ở người trào ngược về đêm [4].

Một điều quan trọng: đau ngực không phải lúc nào cũng là trào ngược. NHS liệt kê ợ nóng, khó tiêu là một nguyên nhân gây đau ngực — kiểu đau bắt đầu sau khi ăn, kèm ợ lên thức ăn hoặc dịch đắng — nhưng cũng nêu rõ các dấu hiệu đau ngực cần gọi cấp cứu [3].