Ngủ gật trên ghế trước tivi rồi lên giường lại tỉnh

Giấc ngủ được điều khiển bởi hai quá trình: áp lực ngủ tích dần trong lúc thức (quá trình S) và nhịp sinh học ngày–đêm. Mô hình hai quá trình của Borbély mô tả quá trình S tương tác với một quá trình do đồng hồ sinh học điều khiển [2]. Càng thức lâu, áp lực ngủ càng cao; khi ngủ, áp lực này được xả bớt.

Một giấc chợp mắt buổi tối cũng xả bớt áp lực ngủ, tuỳ độ dài. Tài liệu đào tạo của NIOSH (Hoa Kỳ) giải thích giấc chợp mắt ngắn không làm phiền giấc ngủ đêm vì nó không làm giảm áp lực ngủ tích luỹ, và ghi giấc ngủ sâu dần theo thời gian, tới mức sâu nhất (giấc ngủ sóng chậm) sau khoảng 1 giờ [4]. Suy ra: giấc gật dài hơn, đi vào giấc ngủ sâu, sát giờ đi ngủ, có thể làm áp lực còn lại lúc lên giường không đủ để ngủ lại nhanh. NHS khuyên chỉ lên giường khi buồn ngủ và không ngủ ngày [1]; tổ chức The Sleep Charity (Anh) ghi chợp mắt muộn trong ngày, ví dụ từ 4 giờ chiều, có thể ảnh hưởng tới giấc ngủ đêm [5].

Bằng chứng trực tiếp lại không đơn giản. Dautovich và cộng sự (2008) theo dõi người cao tuổi 12 ngày bằng máy đo vận động (actigraph) và nhật ký [3]. Chợp mắt buổi tối (trong vòng 2 giờ trước giờ ngủ) khá phổ biến và thường bị khai thiếu; nhóm chợp mắt cả ban ngày lẫn buổi tối có thời gian vào giấc đo được 20 phút, so với 26,5 phút ở nhóm chỉ chợp mắt ban ngày, và việc chợp mắt buổi tối không đi kèm giấc ngủ đêm kém hơn [3]. Đây là nghiên cứu quan sát trên người cao tuổi; nhóm tác giả kết luận một lời khuyên chung là bỏ hẳn giấc chợp mắt buổi tối có thể không hợp với mọi người [3]. Vì vậy, ngủ gật trước tivi có làm khó ngủ lại hay không có lẽ khác nhau giữa người này với người khác; nhật ký của chính mình là cách kiểm hợp lý hơn.